Τρίτη, 16 Ιουνίου 2015

6629 - Η χαρά που περιγελά τον θάνατο (Αρχιμ. Βασίλειος προηγούμενος Ιβηρίτης)

…Προ καιρού ήμουν στην Αμερική, και μου έκανε εντύπωσι πόσο τα πράγματα είναι πλούσια, πόσο οι δρόμοι τεράστιοι, πόσο τα σπίτια σαν ζωγραφιά, με το σπίτι, το γρασίδι, τα δέντρα, τα αυτοκίνητα… Αλλ’ όταν είδα μερικούς ανθρώπους, ένοιωσα πως μέσα σ’ αυτή την τάξι και την καθαριότητα, εκεί που δεν λείπει τίποτε, λείπουν όλα. Και όλα μια στιγμή είναι άοσμα, άγευστα και άχρωμα, αφού μου είπαν κάποιοι ότι, ενώ τα είχαν όλα, δεν είχαν διάθεσι για ζωή και ήθελαν να "τελειώσουν"…
Βλέπει κανείς ότι αυτή η λογική, που έχομε πολλές φορές και λέμε "να ανεβάσωμε το βιοτικό επίπεδο, να μπούμε στην Ευρώπη για να έχωμε ένα νόμισμα, να είμαστε πλούσιοι, κτλ", δεν βγάζει πουθενά.

6628 - Ξυλόγλυπτα στο Άγιο Όρος

Aναλόγιο
15ος αι.
Mονή Bατοπαιδίου
Ξύλο, 117 x 48 εκ.
Στο Άγιον Όρος, το οποίο αποτελεί την πιο πλούσια σε ποσότητα και ποιότητα περιοχή της Eλλάδας με έργα της ορθόδοξης χριστιανικής τέχνης από τον 11ο ως τον 20ό αιώνα και όπου συμπυκνώνονται με τον πιο άρτιο τρόπο τα μηνύματα της τέχνης αυτής, δεν μπορούσε παρά να αντιπροσωπεύεται και η ξυλογλυπτική. Aπό τη μεταβυζαντινή μάλιστα εποχή, και συγκεκριμένα από τις αρχές του 17ου αιώνα και μετά, έχει διασωθεί ένας ιδιαίτερα μεγάλος αριθμός έργων, στα οποία μπορεί κανείς να παρακολουθήσει βήμα προς βήμα όλη την εξέλιξη της ξυλογλυπτικής στο Άγιον Όρος την περίοδο αυτή. Ωστόσο, καθώς δεν έχει γίνει σχεδόν καμιά συστηματική καταλογογράφηση και οι ειδικές μελέτες είναι λιγοστές, κάθε προσπάθεια για μια συνθετική παρουσίαση της ξυλογλυπτικής της περιόδου έχει ακόμη προδρομικό χαρακτήρα. Eξάλλου, για την εποχή πριν τον 17ον αιώνα, τα στοιχεία που διασώζονται είναι πολύ λίγα, τόσο στο Άγιον Όρος, όσο και στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο, και γι' αυτό είναι δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς τις αλλαγές των μορφών και να σκιαγραφήσει με ασφάλεια ακόμη και τα γενικά χαρακτηριστικά κάθε περιόδου.
Στη βυζαντινή εποχή, από την οποία ό,τι έχει διασωθεί είναι ελάχιστο και κάθε νέο εύρημα αποτελεί πολύτιμο και σπάνιο τεκμήριο, η έρευνα απέδωσε τα τελευταία χρόνια τέσσερα άγνωστα παλαιολόγεια έργα. Πρόκειται για ένα επιστύλιο τέμπλου, δύο αναλόγια και μια δίφυλλη πόρτα. Tο επιστύλιο βρίσκεται στο NΑ παρεκκλήσι του Aγίου Δημητρίου του παλιού Kαθολικού της Mονής Ξενοφώντος και την όψη του κοσμούν ελικοειδείς βλαστοί με ημιανθέμια σε χαμηλό ανάγλυφο. Tα δύο αναλόγια είναι έργα υψηλής ποιότητας που συνδέονται πιθανότατα με τον δεσπότη της Θεσσαλονίκης Aνδρόνικο Παλαιολόγο και αποτελούν δύο από τα πιο σημαντικά κειμήλια της Mονής Bατοπαιδίου (βλ. σχετικό λήμμα). Tέλος, η δίφυλλη πόρτα που οδηγεί από τη λιτή στον κυρίως ναό του Kαθολικού της Mονής Διονυσίου είναι ένα ιδιαίτερα περίτεχνο έργο το οποίο διαρθρώνεται σε τετράγωνους πίνακες με πλαίσια και κοσμείται με κομβία -μικρά και μεγάλα- ζώα, άνθη, αλυσιδωτούς πλοχμούς, ελικωτούς βλαστούς και άλλα διακοσμητικά θέματα. Στα έργα αυτά επιβεβαιώνονται παλιότερες παρατηρήσεις για τη σχέση της βυζαντινής ξυλογλυπτικής με τη γλυπτική στο μάρμαρο, τη μικροτεχνία και τη ζωγραφική και πιστοποιείται, όπως και σε άλλα παλαιολόγεια ξυλόγλυπτα, η χρήση χρωμάτων.

6627 - Στιχολογία Εσπερινού - Ηχογράφηση στην Ιερά Μονή Καρακάλλου

Κέντρο της αγιορειτικής μοναχικής ζωής είναι ο ναός, η στενή σχέση δηλαδή με τη λατρεία και την κοινή προσευχή. Εντός των ιερών ακολουθιών φανερώνεται το μυστήριο της αγιορειτικής υπερχιλιόχρονης παράδοσης. Πρόκειται για μια συνεχής κίνηση, μια σεμνή μεγαλοπρέπεια υπό το ιλαρό φως των κεριών, τα θυμιάματα των ιερέων και διακόνων και το πηγαίο άκουσμα των ψαλτών. Η ολονύκτια αγρυπνία αποτελεί αληθινή μυσταγωγία. Εκεί διατηρούνται ανόθευτα, βυζαντινά τυπικά, μέλη και ψάλματα έτσι όπως τα «γέννησε» η πέννα μεγάλων μαϊστόρων και δασκάλων της ψαλτικής. Υπό το πνεύμα των ως άνω σκέψεων παρουσιάζουμε μια ακόμα ηχογράφηση από αγρυπνία στην Ιερά Μονή Καρακάλλου. Περισσότερα

6626 - Η πρώτη (;) φωτογραφία Λαυριωτικής Ιεράς Επιστασίας, πριν 120 χρόνια!

Ιερά Επιστασία του Αγίου Όρους Άθω (1895-96)
Πρωτεπιστάτης Δωρόθεος προηγούμενος Λαυριώτης
(Φωτογράφος: Θεόδωρος Βαφειάδης)
Πηγή: Αγιορειτική Προσωπογραφία