Τρίτη, 13 Αυγούστου 2013

3464 - H Πανήγυρη του Αγίου Παντελεήμονα στο Ρωσικό Μοναστήρι



Aντιπροσωπεία της Ρωσικής Εκκλησίας στο Άγιον Όρος

Στο Άγιον Όρος με απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Ρωσικής Εκκλησίας έφθασε στις 8 Αυγούστου 2013 η αντιπροσωπεία της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας για να συμμετάσχει στην πανήγυρη της Ρωσικής Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος.
.......Την αντιπροσωπεία συναπαρτίζουν ο Μητροπολίτης Τομσκ και Ασίνωφ Ροστισλάβ, επικεφαλής της αντιπροσωπείας, ο Αρχιεπίσκοπος Χαρκόβου και Μπογκοντούχοβο Ονούφριος, ο Επίσκοπος Μπορίσωφ Βενιαμίν και ο ιερομόναχος Στέφανος Ηγκούμνωφ, στέλεχος του ΤΕΕΣ. Τους συνόδευσε στο Άγιον Όρος ο Γενικός Πρόξενος της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη Θεσσαλονίκη κ. Α. Ποπώφ.
.......Την παραμονή, στις 7 Αυγούστου, ο προσκυνητές από τη Ρωσική Εκκλησία επισκέφθηκαν τα ιερά προσκυνήματα της Ελληνικής συμπρωτεύουσας, μεταξύ των οποίων τις Ιερές Μονές Αγίας Αναστασίας της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρείας και της Οσίας Θεοδώρας, οι κατακόμβες του Αγίου Προδρόμου στο ιστορικό κέντρο της πόλεως, ο Ιερός Καθεδρικός Ναός Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και η βασιλική του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλύτου.
.......Άμα τη αφίξει στην Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμνος τους προσκεκλημένους της Μονής υποδέχθηκε ο Αρχιμανδρίτης Ιερεμίας, Καθηγούμενος της Μονής με την αδελφότητα. Τα μέλη της αντιπροσωπείας ασπάσθηκαν τα τιμία λείψανα του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμνος και εν συνεχείᾳ ο Μητροπολίτης Ροστισλάβ ευχαρίστησε την αδελφότητα για την θερμή υποδοχή μεταφέροντας τον χαιρετισμό και την ευλογία του Αγιωτάτου Πατριάρχου Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κυρίλλου.
.......Αυθημερόν η αντιπροσωπεία επισκέφθηκε την Ιερά Σκήτη Αγίου Ανδρέου και την Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου και μετέπειτα επέβλεψαν την πρόοδο των έργων αναστηλώσεως στο παλαιομονάστηρο. Ο Αρχιεπίσκοπος Ονούφριος προσέφερε στην αδελφότητα της Ιεράς Σκήτεως του Αγίου Ανδρέου εικόνα του Αγίου Ἀθανασίου Πατελλαρίου με τεμάχιο των τιμίων λειψάνων του. 
.......Ο Άγιος Αθανάσιος ως Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης το 17 αιώνα επισκεπτόταν επανειλημμένως το Άγιον Όρος και ίδρυσε κελλί με Ιερό Ναό Αγίου Αντωνίου, το οποίο εν συνεχεία μετεξελίχθηκε στην Ιερά Σκήτη του Αγίου Ανδρέου. Αργότερα ως Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο Άθανάσιος παραιτήθηκε από το θρόνο του και αποσύρθηκε τελικά στη Ρωσία, όπου, Θεού κρίμασι, εκοιμήθη οσιακώς στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Κυρίου Λούμπεν.
.......Μετά το θάνατο έγινε η ανακοιμιδή των λειψάνων του και αποδείχθηκε ότι ο Άγιος, σύμφωνα με την αρχαία Ελληνική παράδοση, ετάφη σε καθιστή στάση.  Κατατάχθηκε στη χορεία των αγίων και τον γνωρίζουν στη Ρωσία ως Αγιο Αθανάσιο Λούμπεν Καθιστό, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Τα τιμία του λείψανα φυλάσσονται στην πόλη του Χαρκόβου.

Πανήγυρη της Ρωσικής Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος Αγίου Όρους

Με λαμπρότητα εορτάσθηκε φέτος στις 9 Αυγούστου 2013 η πανήγυρη της Ρωσικής Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος Αγίου Όρους.
.......Στις λατρευτικές εκδηλώσεις συμμετείχε η αντιπροσωπεία της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Τομσκ και Ασίνωφ Ροστισλάβ και μέλη τον Αρχιεπίσκοπο Χαρκόβου και Μπογκοντούχοφο Ονούφριο, τον Επίσκοπο Μπορίσοβ Βενιαμίν και το στέλεχος του ΤΕΕΣ ιερομόναχο Στέφανο Ηγκούμνωφ.
.......Της πανηγυρικής αγρυπνίας και της Θείας Λειτουργίας στο Καθολικό της Μονής προέστη ο Μητροπολιτής Ροστισλάβ πλαισιούμενος από τον αρχιμανδρίτη Αλέξιο, Καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου, κληρικοί της Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος και οι ιερωμένοι προσκυνητές του ιερού καθιδρύματος. Κατά την ακολούθία έψαλαν χορωδίες της Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος και του Ξενοφώντος στην Εκκλησιαστική Σλαβονική και την Ελληνική γλώσσα.
.......Στην ακολουθία παρέστη προσευχόμενος ο Γενικός Πρόξενος της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη Θεσσαλονίκη κ. Α. Ποπώφ, πλήθος προσκυνητών εκ των οποίων πολλοί μετέλαβαν των Αγίων του Χριστού Μυστηρίων.
.......Ληξάσης της Θείας Λειτουργίας σχηματίσθηκε η λιτανευτική πομπή πέριξ του Καθολικού μετά το πέρας της οποίας ο Μητροπολίτης Ροστισλάβ μίλησε στους παρόντες και τους ευχήθηκε εκ μέρους του Αγιωτάτου Πατριάρχου Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κυρίλλου.
.......Ο Σεβασμιώτατος τόνισε ότι είναι η πρώτη του επίσκεψη στο Άγιον Όρος Περιβόλι της Παναγίας και ευχήθηκε η Θεομήτης με τη Σκέπη της πάντοτε να σκέπει και να φρουρεί τους πάντες.
.......Η πανήγυρη ολοκληρώθηκε με επίσημο γεύμα, όπου παρακάθησαν όσοι επισκέφθηκαν τη Μονή ανήμερα της εορτής.
.......Αυθημερόν το απόγευμα τελέσθηκε η επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεων των ψυχών των κεκοιμημένων κτητόρων της Μονής, ενώ στις 10 Αυγούστου ο Μητροπολίτης Ροστισλάβ προεξήρχε της Θεία Λειτουργίας.

.......Συνάντηση της αντιπροσωπείας της Ρωσικής Εκκλησίας με τον Πρωτεπιστάτη του Αγίου Όρους

Το προσκύνημα στο Περιβόλι της Παναγίας πραγματοποίησε η αντιπροσωπεία της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας, η οποία έφθασε εδώ για να συμμετάσχει στην πανήγυρη της Ρωσικής Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος.
.......Στις 10 Αυγούστου 2013 οι εκ Ρωσίας προερχόμενοι προσκυνητές μετέβησαν στην πρωτεύουσα του Αγίου Όρους τις Καρυές, όπου είχαν συνάντηση με τα μέλη της Ιεράς Επιστασίας με επικεφαλής τον πρωτεπιστάτη Γέροντα Ιερομόναχο Στέφανο Χιλανδαρινό.
.......Εκ μέρους των προσκεκλημένων ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας Μητροπολίτης Τομσκ και Ασίνωφ Ροστισλάφ εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τους Αγιορείτες για τη θερμή φιλοξενία και υποδοχή, που επιφυλάσσουν στους προσκυνητές του Αγιωνύμου Όρους και τόνισε ότι η υπερχιλιετής παράδοση ασκητικού πολιτεύματος των αγωνιζομένων εδώ αδελφών αποτελεί πνευματικό στήριγμα για τους ανά τον κόσμο Ορθοδόξους. Ο Πρωτεπιστάτης υπενθύμισε την  πρόσφατη επίσκεψη στο Άγιον Όρος του Αγιωτάτου Πατριάρχου Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κυρίλλου, επισημαίνοντας  τη σημασία της επισκέψεως αυτής για το Περιβόλι της Παναγίας και την ανάπτυξη των σχέσεων με τις χώρες της ιστορικής Ρωσίας. Επίσης αναφέρθηκε και στο θέμα μεταφοράς στη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία τινών αγιορειτικών ιερών κειμηλίων. Ο Μητροπολίτης Ροστισλάβ προσέφερε στην Ιερά Επιστασία εικόνα του Οσίου Θεοδώρου Τομσκ και τεμάχιο της σορού του.
.......Στο Πρωτάτο οι προσκεκλημένοι από τη Ρωσία ασπάσθησαν την θαυματουργό εικόνα της Παναγίας «Άξιος Εστίν», η οποία είναι εφέστια εκόνα του Αγίου Όρους.
.......Στα πλαίσια του προσκυνήματος η ομάδα προσκυνητών επίσης επισκέφθηκε την Ιερά Μονή Αγίου Παύλου στην νοτιοανατλική πλευρά του Αγιωνύμου Όρους, όπου ασπάθηκε τις θαυματουργές εικόνες της Παναγίας Μυροβλήτισσας και του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, τα τιμία λείψανα των Αγίων Βασιλείου του Μεγάλου, Μαξίμου του Ομολογητού και της Αγίας Θεοδώρας της Αλεξανδρείας, τεμάχιο του Τιμίου Ξύλου καθώς και τα Δώρα των Μάγων.
.......Στις 11 Αυγούστου η αντιπροσωπεία της Ρωσικής Εκκλησίας μετέβη για προσκύνημα στην Ιερά Μονή Ιβήρων, όπου εψάλησαν οι χαιρετισμοί της Θεοτόκου ενώπιον της θαυματουργού αυτής εικόνας. Εν συνεχεία οι Ρώσοι προσκυνητές ασπάθησαν λοιπά ιερά κειμήλια της Μονής.
.......Ακολούθως η Ρωσική αντιπροσωπεία πορεύθηκε στην Ιερά Μονή Φιλοθέου, όπου ασπάσθησαν τη δεξία του Ιερού Χρυσοστόμου και τις εικόνες της Παναγίας Γλυκοφιλούσας και Γερόντισσας.
.......Στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα οι προσκυνητές τέλεσαν δοξολογία προς τιμήν του Αγίου Νικολάου ενώπιον της ψηφιδωτής εικόνας του επονομαζομένης «Στριδά». Από ένα φύλο του οστράκου, που κόλλησε στην εικόνα φιλοτεχνήθηκε ιερό εγκόλπιο με αναπαράσταση της Αναλήψεως του Κυρίου, το οποίο εν συνεχείᾳ εδωρήθη στον πρώτο Ρώσο Πατριάρχη Ιώβ μετά την εν Κωνσταντινουπόλει Σύνοδο του 1590, η οποία αποφάσισε την ανύψωση της Ρωσικής Εκκλησίας σε Πατριαρχείο.  Το εγκόλπιο αυτό χάθηκε στο διάστημα της επαναστάσεως του 1917 στη Ρωσία.
.......Το απόγευμα, στις 11 Αυγούστου, η αντιπροσωπεία από τη Ρωσία έφθασε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, όπου παρακολούθησαν τον Εσπερινό στο Καθολικό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και ακολούθως την δέχθηκε ο Ηγούμενος της Μονής Αρχιμανδρίτης Εφραίμ. Κατά τη διάρκεια της μακράς συναντήσεως συζητήθηκαν πολλά θέματα σχετικά με το πνευματικό βίο και το ποιμαντικό έργο στο σύγχρονο κόσμο καθώς και η διωγμοί κατά των χριστιανών στη Μέση Ανατολή. Ο πατήρ Εφραίμ νουθέτησε καταλλήλως τους ιεροσπουδαστές της Ιερατικής Σχολής Τομσκ συνοδούς του Μητροπολίτου Ροστισλάβ.
.......Ο Ηγούμενος Εφραίμ τόνισε τους ιδιαίτερους δεσμούς μεταξύ της Ρωσίας και του Αγίου Όρους και ζήτησε να μεταφερθεί ο χαιρετισμός του στον Αγιώτατο Πατριάρχη Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κύριλλο, ο οποίος επισκέφθηκε το Άγιον Όρος τον Ιούνιο και η επίσκεψη του οποίου ήταν γεγονός μεγάλης σημασίας για του Αγιορείτες μοναχούς, που θα θυμούνται διά παντός.
.......Οι εκ Ρωσίας προσκυνητές ασπάσθησαν τα ιερά κειμήλια της Μονής μεταξύ των οποίων ήταν τεμάχιο του Τιμίου Ξύλου, η Τιμία Ζώνη, οι Άγιες Κάρες των Αγίων Γρηγορίου του Θεολόγου, Ιερού Χρυσοστόμου και του Ευδοκίμου του Βατοπαιδινού καθώς και η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Παντάνασσας.


3463 - Ορθοδοξία και Θάνατος;



του Πανοσιολογιωτάτου Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Μητροπόλεως Κυδωνίας & Αποκορώνου Αρχιμ. Δαμασκηνού Λιονάκη
μολογ τι δέν εμαι πλέον ρμόδιος νά σχοληθ μέ τό πίμαχο θέμα τς ερς Μονς σφιγμένου. Δέν εμαι μβριθής κανονολόγος καί μπειρος πνευματικός χειραγωγός, γκριτος νομομαθής καί γνώστης τν διοικητικν θεμάτων το γιωνύμου ρους. σα γράφω δέν διεκδικον αθεντία· ποτελον πλς μία ταπεινή συμβολή στήν προσέγγιση το κανθώδους ατο ζητήματος.
Τό σύνθημα «ρθοδοξία Θάνατος» λαμπρύνει τά χείλη γωνιστν χριστιανν, νδρν πού προτιμον νά παραδοθον «ες κρίμα θανάτου» γιά τήν γία πίστη το Χριστο παρά νά θετήσουν «ἰῶτα ν μίαν κεραίαν» τς διδασκαλίας τς κκλησίας, ψυχν πού δέν θυσιάζουν τόν να γιά τίποτα, λλά θυσιάζουν προθύμως τά πάντα γιά τόν να! να τέτοιο φρόνημα εναι χωρίς μφιβολία παινετό, δηγε σέ πάρνηση το αυτο μας, σέ θυσιαστική προσφορά καί κδαπάνηση πέρ το Κυρίου. Μπορε, μως, τό σύνθημα «ρθοδοξία Θάνατος» νά λέγεται καί πό ψυχές νειρήνευτες, πό νθρώπους πού διαθέτουν «ζλον ο κατ’ πίγνωσιν» καί προτίθενται νά βιαιοπραγήσουν καί νά γκληματήσουν, κόμη καί νά φονεύσουν λλους νθρώπους. Ατό πού βαρύνει, λοιπόν, στό παραπάνω σύνθημα εναι τίνος τόν θάνατο ννοομε, τίνος τό αμα εμαστε τοιμοι νά χύσουμε. Μήπως το συνανθρώπου; ν σχύει ατό, τό φρόνημά μας πέχει πολύ πό τό «μυριάκις πρ σο τεθνηξόμεθα» το ωσήφ Βρυεννίου, καί σφαλς δέν ναπαύει τόν Θεό. Κύριός μας σταυρώθηκε, δέν σταύρωσε· θανατώθηκε, δέν θανάτωσε. ταπεινός ησος «λοιδορούμενος οκ ντελοιδόρει, πάσχων οκ πείλει». Ο Μάρτυρες τς κκλησίας μας, ο ποοι καμαν πράξη τό «ρθοδοξία Θάνατος» στήν ρθή του κδοχή, συγχωροσαν καί γαποσαν κόμη καί τούς δικτες καί βασανιστές τους.
χουμε τήν πεποίθηση τι τό φρόνημα μολογίας καί θυσίας πέρ το Κυρίου δέν μπορε νά συμβαδίζει μέ τήν μπάθεια καί τήν σκληρότητα πρός τόν δελφό καί συνάνθρωπο. Δέν τιμ τόν Κύριο ποιος τιμάζει καί προσβάλλει τήν εκόνα Του. Ο θεματοφύλακες τν ληθειν τς ρθοδοξίας ποτέ δέν πρξαν φιλάνθρωποι καί φανατικοί. Τό κλεπτυσμένο δογματικό ασθητήριο συνοδεύεται πάντοτε πό φιλάνθρωπη καί σπλαγχνική διάθεση πρός τόν δελφό καί πό σεβασμό πρός τούς κκλησιαστικούς θεσμούς. Ατό μς διδάσκουν ο μακαριστοί Πατέρες μας, ο ποοι τρεφαν γάπη καί σεβασμό πρός τόν Οκουμενικό Θρόνο καί προέτρεπαν τούς πιστούς νά γωνίζονται μέ τίς εχές τν πισκόπων τς κκλησίας. π. Παΐσιος, π. Πορφύριος, π. άκωβος Τσαλίκης καί π. Εμένιος Σαριδάκης, γιοι Πατέρες μέ ξύτατο πνευματικό ασθητήριο, κατηγόρητο βίο καί ρθοδοξότατο φρόνημα, δέν προέτρεπαν σέ σχίσματα καί δέν παρακινοσαν σέ εροκατηγορία. χριστιανός δέν εναι φίλερις καί φιλοκατήγορος, λλά ερηνικός καί μαχος. Καί ν κόμα διαφωνήσει μέ τόν πίσκοπό του, δέν θά σχίσει τήν κκλησία! Καί στήν περίπτωση, δυστυχς, τς ερς Μονς σφιγμένου πάρχει σχίσμα.
Μέ παρρησία διακηρύσσουν ο νοικοι τς Μονς σφιγμένου τήν διαφωνία τους μέ θέσεις καί πρωτοβουλίες το Οκουμενικο Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου. Μεταξύ, μως, τς διαφωνίας καί το σχίσματος καί τς κοινωνησίας «χάσμα μέγα στήρικται»! πορ δέ πς νθρωποι μέ στοιχειώδη γνώση τν κκλησιαστικν πραγμάτων κστομίζουν λόγους χονδροειδες! σχέτως προσωπικν τοποθετήσεων το καθενός στά θέματα τν «Οκουμενικν Διαλόγων» καί τν προσεγγίσεων μέ τήν Δύση, κάθε νουνεχής νθρωπος παραδέχεται τι Παναγιώτατος κ.κ. Βαρθολομαος εναι κανονικός Οκουμενικός Πατριάρχης, πομένως μνημόνευσή του «οδν μεμπτν χει». μήπως γνοομε τι «θεσμς τς κκλησίας» πέρκειται προσώπων; μνημόνευση, λλωστε, το Οκουμενικο Πατριάρχου δέν σημαίνει «κατ’ δήριτον νάγκην» καί πόλυτη συμφωνία μέ κάθε θέση καί πράξη του. στορικς πολλοί ξέφρασαν πιφυλάξεις καί διαφωνίες μέ θέσεις καί κινήσεις κκλησιαστικν νδρν, Πατριαρχν, πισκόπων καί γουμένων. Ο συνετοί, μως, νδρες μειναν ντός τς κκλησίας «νομίμως θλοντες». Καί ν προσωρινς χασαν τόν προσανατολισμό τους καί πλανήθηκαν, μως μέ τήν βοήθεια το Θεο πέστρεψαν. Τρανό παράδειγμα μακαριστός Γέρων ωσήφ συχαστής, «τέλειος νρ» καί σκητής κατάβλητος, ποος «δι' ράματος» βεβαιώθηκε τι « κκλησία ερίσκεται ες τ Οκουμενικν Πατριαρχεον Κωνσταντινουπόλεως» καί γκατέλειψε τόν «ζηλωτισμό».
δυνατ νά ποδεχθ τό γεγονός τι μία μάδα νθρώπων, στω ελαβν καί γωνιστν, γκαλε ς παραβάτες τν ερν Κανόνων σους μνημονεύουν τόν Οκουμενικό Πατριάρχη! στε ο «ζηλωτές» τς σφιγμένου καί ο μόφρονες ατν εναι ο μόνοι πού κατέχουν τήν λήθεια, ν λοι ο λλοι, συμπεριλαμβανομένων μοναχν πού χουν λευκανθε στήν σκηση, ερέων πού μέ γαθή συνείδηση λειτουργον καί πολιτογραφον ψυχές στήν Βασιλεία τν Ορανν, πισκόπων πού μέ πατρική γάπη ποιμαίνουν καί διοικον, λαϊκν πού μέ φόβο Θεο πολιτεύονται, βρίσκονται σέ πλάνη καί βαδίζουν πρός τήν πώλεια; «Σύνετε», γαπητοί!
Εναι γνωστό τι πό τόν π. Χρυσόστομο Κατσουλιέρη δελφότητα τς ερς Μονς σφιγμένου κλήθη πό τό Οκουμενικό Πατριαρχεο καί τήν ερά Κοινότητα το γίου ρους δ καί μία κταετία περίπου, πομένως δέν νέλαβε «δί θελήματι» τήν γκαταβίωση στό Περιβόλι τς Παναγίας καί τήν κε κοινοβιακή ζωή. παναλαμβάνω τι δέν εμαι πιφανής κανονολόγος οτε γκριτος νομομαθής, στε αθεντικς νά γνωμοδοτ. Ελικρινς, μως, διερωτμαι πς θά μποροσε νά πείσει κανείς τούς ν λόγ Πατέρες, ο ποοι «οχ αυτος λαβον τν τιμήν, λλ’ πείκοντες τ τς κκλησίας προστάγματι», τι κακς πραξαν…

3462 - Το ασκητικό Μοναστήρι



Από το βιβλίο του Ζαχαρία Παπαντωνίου «Άγιον Όρος»
(το ταξίδι στο Άγιον Όρος έγινε από τον συγγραφέα το 1923)


.......Φτάσαμε στο μοναστήρι το μεσημέρι. Ο αρχοντάρης  κατέβασε τα φρύδια του και ανοίγοντας μια πόρτα μας έδειξε ένα δωμάτιο με τέσσερα καταλερωμένα κρεβάτια. Ήταν ο ξενώνας.
.......Μπαίνοντας κοιτάξαμε την παρηγοριά του φυλακισμένου: το παράθυρο. Ήταν ένα και μοναδικό. Αν έβλεπε σε κανένα καλό τοπίο! Θα ήταν η ελευθερία! Για τη δυστυχία μας το παράθυρο έβλεπε σε μιάν απότομη ρεματιά, σε μια χούνη γεμάτη από μια πληκτική δασοφυτεία για ξύλα και για φρύγανα, μέσα στην οποία δεν ξεχώριζες ένα σχήμα, έναν κορμό. Ώστε το μάτι δεν είχε να ελπίζει τίποτα. Το τοπίο ήταν από κείνα που η φύσις έκαμε απάνω στην πλήξη και στην κακία της. Κάτι ήξεραν οι καλόγεροι που το διάλεξαν.
.......Κατά το μεσημέρι μπήκε μέσα ένας μεγάλος δίσκος, γεμάτος μεγαλοπρέπεια.– έχει κάτι τέτοια λούσα η ξεροφαγία! Τίποτα δεν τρωγόταν από τα φαγώσιμα που με θαυμάσια τάξη είχε τοποθετήσει ο αρχοντάρης μέσα στον δίσκο. Ο πρώτος από τους δύο που τα δοκίμασε σήκωσε το χέρι του κι έκαμε στον άλλο μεγάλο σινιάλο κινδύνου, που εσήμαινε: «Πυρκαϊά!» Τέτοιο ήταν και το δείπνο, τέτοιο και το γεύμα της άλλης ημέρας. Τα όσπρια και τα αμυλώδη έκαιγαν από το πιπέρι, αχάλαστη μάρκα του μοναστηριού.
.......Τα πράγματα έγιναν χειρότερα, επειδή ο γαλήνιος καιρός αγρίεψεν ξαφνικά και σηκώθηκε ένας αέρας μανιασμένος από κείνους που φυσούν συχνά στον Άθω. Κοιτάζομε από το παράθυρο της φυλακής μας και βλέπομε την τεράστια ρεματιά ανάστατη. Τα πηχτά της φυλλώματα στριφογύριζαν σε αγωνιώδη χορό με ον άνεμο και, για να θυμηθώ τη φράση κάποιου συγγραφέα, τα κλαριά τινάζονταν σα μικροί σκύλοι που θέλουν να γλυτώσουν από την αλυσίδα. Καταχνιά κατέβαινε στο βουνό. Κάποιος αγωγιάτης μας είπε πως ο αγέρας αυτός, όταν έρχεται, μπορεί να πάψει σε λίγες ώρες ή να κρατήσει και δυό βδομάδες. Αν γινόταν λοιπόν το δεύτερο, θα έπρεπε να φάμε όλο το πιπέρι του μοναστηριού. Αρχίζαμε να βηματίζομε στο χαγιάτι σαν τα κλεισμένα θηρία. Μια παρηγοριά μόνο έφεγγε στην απελπισίαν αυτή. Η ελπίδα πως κάποτε θα φύγομε. Μα θα φύγομε; Η καταχνιά που όλο κατέβαινε, ο αέρας που τάραζε τη χούνη, μας έλεγε πως η στιγμή αυτή αργεί. Η σιωπή ήταν απόλυτη. Κανένας μας δεν μιλούσε. Αν ακουγόταν κανένα βήμα καλόγερου στη σκάλα, έσβηνε αμέσως. Ο καλόγερος που κρατούσε το κλειδί της βιβλιοθήκης ήταν άφαντος. Ο γέρος ηγούμενος δεν έβλεπε ανθρώπους. Κανένας καλόγερος δεν είχε την περιέργεια να μας μιλήσει, ούτε ίσως και να μας κοιτάξει. Οι θαυμάσιοι αυτοί φιλόσοφοι ήταν αποσυρμένοι στα κελλιά τους. Η πλάνη πως ένας καλόγερος πλήττει μέσα στο κελλί του, πλάνη και δική μας και όλου του κόσμου, διαλύθηκε αμέσως. Μόνο εμείς οι ξένοι είχαμε γεμίσει ανία— την ανία τη δική μας, που την πήγαμε και στο μοναστήρι τους. Αυτοί ήταν πολύ καλά. Στα κατάβαθα της σιωπής, στο άπειρο της μοναξιάς τους, στη φοβερή επανάληψη των ίδιων πραγμάτων, είχαν βρεί την ευτυχία. Η περιφρόνηση κι η άγνοια στην οποία μας είχαν βυθίσεί ήταν η χειροπιαστή απόδειξη αυτής της ευτυχίας. Κανένας δεν την άλλαξε μια στιγμή για να μας κοιτάξει. Ποτέ δεν είδαμε σε τέτοιο μεγαλείο τη δύναμη της Ανατολής, την απεριέργεια! Κατεβήκαμε κάποτε στο μαγερειό μήπως μας μιλήσει κανένας— θα ήταν πολύτιμη έστω και μια λέξη του Γρηγόρη του παραμάγερα. Πλάνη! Ο Γρηγόρης σιωπούσε σα φορτωμένος από μεγάλες ιδέες, καθώς ξεφλούδιζε κρεμμύδια. Ο αρχοντάρης πηγαινοερχόταν αμίλητος επίσης γύρω στο τζάκι, ενώ στην καλογερική μορφή του ζωγραφιζόταν θεία οργή για τους ενοχλητικούς ξένους. Οι δυό – τρείς λέξεις που καταδέχτηκε να πεί έπεσαν από το στόμα του σαν ελεημοσύνη από πλούσιο φιλάργυρο. Ένας αγωγιάτης καθόταν σταυροπόδι απάνω στο μιντέρι και κοίταζε το τζάκι. Εξαιρετικό θέαμα! Μόνο στα μοναστήρια φτιάνουν τέτοια φωτιά. Την κοιτάζαμε σαν μια περίφημη δύση. Και θα την κοιτάζαμε ώρα πολλή, αν η θυμωμένη σιωπή του αρχοντάρη δε μας ειδοποιούσε πως τα αισθητικά θεάματα στο μοναστήρι είναι πολυτέλεια. Μια στιγμή ήρθε σ’ έναν από μας η ιδέα να κατεβούμε στην αυλή: «Μακριά! φώναξεν ο άλλος. Θα ξαναϊδούμε τη Δευτέρα Παρουσία!» Κι αλήθεια. Η αυλή δεν είναι παρά στενός ανοιχτός χώρος κι η μόνη μας αναψυχή εκεί θα ήταν να περπατούμε στους νάρθηκες του ναού, να βλέπομε ζωγραφισμένη τη φωτιά, το κατράμι που καταπίνει τους αμαρτωλούς, το ζύγισμα των ψυχών και τα θηρία. Έτσι βρήκαμε και μείς τη δική μας ευτυχία: να δρασκελίζομε διαρκώς ένα κλεισμένο χαγιάτι. Εδώ νοιώσαμε τι μεγάλη ευτυχία είναι τα βήματα. .. Η ανακάλυψη του καταδίκου! Η ευτυχία του φρουρού! Αν δεν υπήρχε το χαγιάτι, ώστε να γίνεται κι αυτό; Βηματίζαμε με μεγάλες δρασκελιές, τρώγοντας το διάστημα όπως ο πεινασμένος καταπίνει σε μεγάλες φέτες το ψωμί που θα του τύχει. Από τ’ ανοιχτά παράθυρα της εκκλησίας έρχονταν τα διαβάσματα κι οι ψαλμοί.
.......Τέτοια ήταν η ζωή μας, όταν την άλλη μέρα βρήκαμε τέλος κι ένα θέαμα —  είδαμε το κοινόβιο να τρώγει. Η μελαγχολική αυτή σκηνή γινόταν κατά τις έξι το απόγευμα στην Τράπεζα, στη μεγάλη αίθουσα των μοναστηριών με τα μαρμάρινα τραπέζια, στους τοίχους της οποίας ξετυλίγονται και πάλι οι ζωγραφιές της Δευτέρας Παρουσίας. Μέσα σε παραστάσεις της θείας ετυμηγορίας, σε σκηνές φοβέρας, σ’ ένα ατελείωτοdies irae, σκυμμένοι οι καλόγεροι έτρωγαν τον ταραμά και την φακή τους. Όρθιος μπροστά στο αναλόγιο ο αναγνώστης καλόγερος διάβαζε μεγαλόφωνα τις Ομιλίες ενός αγίου σύμφωνα με τα καθιερωμένα των μοναστηριών, για να χάσει το ταπεινό εκείνο φαγητό κάθε υλική ηδονή. Βυθισμένος σε μιά γωνιά έτρωγεν ο γέρος ηγούμενος, αυστηρή ασκητική μορφή, την οποίαν έκαναν αγριότερη τα γηρατειά. Θα ήταν ογδόντα χρονών. Στο τέλος του φαγητού άπλωσε το χέρι του και πάτησε κάποιο κουδούνι. Αμέσως οι καλόγεροι, με μία κίνηση απότομη και μηχανική, αποκτημένη από χρόνια, βρέθηκαν ορθοί, παρατεταγμένοι ο ένας πίσω από τον άλλο σε δύο σειρές και ακίνητοι. Ήταν όλο αυτό σαν μετάνοια που έφαγαν. Με την απότομην ορθοστασία ήρθαν στον εαυτό τους. Το αμάρτημα πως έφαγαν λίγο ταραμά έπρεπε να τελειώσει με μια τιμωρία, με το ρυθμό. Δεν ξέρω ποια κρύα πνοή μας άγγιξε όταν πέρασε μπροστά μας η μαύρη στρατιά των ράσων, προχωρώντας ρυθμικά για να ξετυλιχτεί έξω στην αυλή. Ο γέρος ηγούμενος με την τυραννισμένη και αγριωπή μορφή του στάθηκεν έξω ακίνητος, σήκωσε το χέρι του και ευλόγησε τη μαύρη παράταξη που πέρασε μπροστά του. Έπειτα, κατά την αυστηρή διατύπωση του τυπικού, δύο καλόγεροι, οι δύο μάγειροι, έπεσαν στα πόδια του και τον προσκύνησαν, δείγμα πως ζητούν τη συγχώρησή του για τα λάθη της μαγειρικής τους. Αυτό το θέαμα ήταν η μόνη μας ανταμοιβή.
.......Και τώρα; Δεν έχομε ελπίδα για τίποτε άλλο. Ξαναγυρίσαμε στη φυλακή μας. Ξαναείδαμε απ’ το παράθυρο τη δασοφυτεία της χούνης και την ομίχλη που κατέβαινε. Ξαναβηματήσαμε… Ά! αν μπορούσαμε να φύγομε! Αν έπαυε ο άνεμος! Αν βρίσκαμε βάρκα! Αφού είδαμε στον ύπνο μας πλοία, σκάλες, σκοινιά, δραπετεύσεις από παράθυρα, πετάγματα στον αέρα και άλλες τέτοιες ακροβασίες, ξημέρωσε και μια μέρα που ο άνεμος ησύχασε και μας είπαν πως θα φύγει η βενζινοκίνητη βάρκα του μοναστηριού. Με τρομερή ταχύτητα κλείσαμε τις βαλίτζες μας και κατεβήκαμε. Ο αρχοντάρης, βλέποντας πως οι ξένοι του ξεκουμπίζονται, έμεινε —θαύμα!— γελαστός, κι όταν του αφήσαμε στο χέρι κάποιο πενηντάρικο, ως αμοιβή για όσες στερήσεις δεν πρόφθασε να μας επιβάλει, έκαμε το μεγαλοπρεπέστερο που είχε να κάμει:το πήρε. Τη συνέχεια του έργου του την εμπιστεύτηκε στη βροχή που άρχισε να πέφτει. Πηδήσαμε στη βάρκα. Ήταν καλοκαμωμένη, στερεή, σαν αυτές του Όρους, που έχουν να παλέψουν με κακή θάλασσα καινουργοβαμμένη, και στο μοτέρ της στεκόταν ο όρθιος ο νέος δόκιμος Ευλόγιος, ο μηχανικός της, ξυπόλητος και έτοιμος… Μαζί μας μπαίνει γηραιότατος καλόγερος που πηγαίνει στη Θεσσαλονίκη με αποστολή της μονής. Βρέχει… Είμαστε κι οι τρείς τυλιγμένοι με καραβόπανο και με μπατανίες για να γλυτώσουμε το νερό. Φεύγομε. Βρέχει. Άγριοι βράχοι, κορακοφωλιές, μετέωρες πέτρες κρέμονται πάνω απ’ το κεφάλι μας, καθώς περνούμε, χαράδρες ανοίγουν στο βάθος και πάλι κλείνουν, κι άλλοι βράχοι σηκώνονται από πάνω μας, τιτανικές οικοδομές και περίπλοκοι κάβοι που σήκωσε η φύση για ποιο σκοπό τάχα; Για σωτηρία των ψυχών; Για τσάκισμα των πλεόντων; Το δεύτερο αρχίζει να γίνεται πιθανό. Η βάρκα μας έξαφνα μένει ακίνητη. Ο μοτέρ σταμάτησε. Ο Ευλόγιος αγωνίζεται να τον κινήσει. Βρέχει… Πέλαγος έρημο αριστερά μας, δεξιά μας οι κάβοι. Ένα σπρώξιμο των κυμάτων αρκεί να γίνομε όλοι κομμάτια. Ξαναμπαίνει ο μοτέρ σ’ ενέργεια. Φεύγομε. Και πάλι σταμάτησε. Περιμένομε. Η βροχή μας μαστιγώνει. Στο τέλος, ο Ευλόγιος κατορθώνει να βάλει το μοτέρ μία και καλή μπροστά. Αυτή τη φορά φεύγομε δίχως επεισόδια, και κάτω από νεροποντή φτάνομε στη Δάφνη.
.......Το μικρό χάνι της Δάφνης, με τους αγωγιάτες, τους βαστάζους, τους καλογέρους του, μας φάνηκεν αυτή τη στιγμή ξενοδοχείο της Κυανής Ακτής. Όταν διηγηθήκαμε τη μελαγχολική μας περιπέτεια, μας ρώτησαν:
.......- Μήπως ήταν η μονή του Διονυσίου;
.......- Αυτή ήταν.
.......- Επέσατε στο ασκητικότερο κοινόβιο! Αν επήγατε για να καλοπεράσετε, αυτό ήταν απερισκεψία. Αν επήγατε για μελέτη του Όρους, ευρήκατε αυτό που σας χρειάζεται. Το κοινόβιον είναι η άγρια μορφή του μοναχισμού και η μονή του Διονυσίου ο τύπος του βλοσυρού κοινοβίου. Μοναχική ζωή θα πεί αποφυγή του κόσμου. Η άμυνα του καλογέρου εναντίον της ιδέας της κοινωνίας, την οποίαν έρχεται ο ξένος να του θυμίσει, είναι αυτά που βρήκατε: το πιπέρι, το λερωμένο σεντόνι και η σιωπή.

Αντιγραφή: http://www.diakonima.gr