Τρίτη, 1 Ιανουαρίου 2013

2481 - Μήνυμα του Πρωτεπιστάτη του Αγίου Όρους Γέροντος Μαξίμου Ιβηρίτου



18/31 Δεκεμβρίου 2012, ώρα 10η αφ εσπέρας
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ / ΕΡΑ 5
(1ον πρόγραμμα Αθηνών - Η φωνή της Ελλάδος)

ΜΗΝΥΜΑ – ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
υπό του Πρωτεπιστάτου Αγίου Όρους Άθω Γέροντος Μαξίμου Ιβηρίτου

Αγαπητέ αδελφέ κ. Ιωάννη Τζουανόπουλε, ευχαριστούμεν θερμώς διά την επιδειχθείσαν υμετέραν αγάπην και τον σεβασμόν προς το «Περιβόλι της Παναγίας», το Άγιον Όρος, καθώς και διά την ιδιαιτέραν τιμήν προς τον ομιλούντα, τον Πρωτεπιστάτην αυτού, ίνα με την αλλαγήν του έτους είπω ολίγα τινά προς τους εν Χριστώ αδελφούς μας, τους εν Ελλάδι και τη αλλοδαπή.
Θα αρχίσωμεν ψάλλοντες το Απολυτίκιον του εορτάζοντος Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου, το οποίον απευθύνεται προς τους απανταχού της γης συνανθρώπους μας. Το Άγιον Όρος, δι όσους έχουν αμυδράν ιδέαν περί αυτού, είναι εις πανάρχαιος ιερός Τόπος, είναι εν ζωντανόν βυζαντινόν μνημείον εν δράσει, είναι μία πνευματική και εθνική κιβωτός. Εφέτος, ο Αγιώνυμος και περιώνυμος Άθως εώρτασεν εν ταπεινότητι, σεμνότητι αλλά και μεγαλοπρεπεία την εκατονταετηρίδα της απελευθερώσεως αυτού εκ του οθωμανικού ζυγού, όστις ζυγός εβάστασεν επί 500 ολόκληρα έτη.
Κατά τας αρχάς του παρελθόντος μηνός Νοεμβρίου, με το Αγιορειτικόν ημερολόγιον, κατέφθασεν εις τον λιμένα της Δάφνης η σύγχρονος πολεμική φρεγάτα του Ελληνικού μας στόλου «Σαλαμίς» με τον αρχηγόν του Γ.Ε.Ν., τον αρχηγόν του Στόλου και άλλους αξιωματικούς του πολεμικού Ναυτικού -σχεδόν άπασα η ηγεσία αυτού- ίνα συμμετάσχουν, κατόπιν προσκλήσεως, εις τας εορτίους εκδηλώσεις του Αγίου Όρους, δεδομένου ότι ο ένδοξος Ελληνικός Στόλος είναι εκείνος όστις πρώτος ηλευθέρωσε τον Ιερόν ημών Τόπον, την 2αν Νοεμβρίου 1912, ημέραν Παρασκευήν.
Ως γνωστόν, η Ιερά Κοινότης Αγίου Όρους έλαβε μέρος και εις τας εκδηλώσεις των ελευθερίων της Θεσσαλονίκης και άλλων πόλεων της Μακεδονίας, μεταφέρουσα μάλιστα εις την πόλιν του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου και την θαυματουργόν Εικόνα του Πρωτάτου «Άξιόν Εστιν».
Ιωβηλαίον έτος διά το Άγιον Όρος είναι και το επερχόμενον νέον Σωτήριον έτος 2013, διότι κατ αυτό, συγκεκριμένως την 3ην Οκτωβρίου, θα εορτασθή η εκατονταετηρίς της ενσωματώσεως του Αγίου Όρους εις την Μητέρα Ελλάδα. Τούτο επετεύχθη κατόπιν παναγιορειτικού Ιερού ΨѰηφίσματος των Αγιορειτών Πατέρων ενώπιον της ιεράς Εικόνος του Άξιόν Εστιν εις τον Ιερόν Ναόν του Πρωτάτου εν Καρυαίς, τω καιρώ εκείνω 3 Οκτωβρίου 1913.
Όμως, τα χαροποιά ιστορικά ταύτα γεγονότα ευρίσκουν την πατρίδα μας και τον Ελληνικόν αυτής λαόν να δοκιμάζωνται. Πρόκειται διά κρίσιν πνευματικήν τε και οικονομικήν, αγγίζουσαν τας περισσοτέρας τάξεις της χώρας, εις αυτά τα νεώτερα χρόνια της νεοελληνικής μας ιστορίας.
Προς τούτο, χρειάζεται προ πάντων ψυχραιμία, χρειάζεται πίστις, αγάπη και ελπίς προς τον Ιησούν Χριστόν, την Υπεραγίαν Θεοτόκον και όλους τους προστάτας Αγίους του περιουσίου λαού μας. Να είμεθα βέβαιοι ότι ο εν Τριάδι προσκυνούμενος Άγιος Θεός και η χάρις των Αγίων μας θα διαφυλάξουν άτρωτον την πατρίδα μας εκ πάσης εξωτερικής και εσωτερικής επιβουλής, και θα απαλύνουν τον πόνον των δοκιμαζομένων συνανθρώπων μας. Η Ελλάς εστοχεύθη αδίκως, διά τούτο πιστεύομεν ότι οι πνευματικοί νόμοι θα λειτουργήσουν υπέρ ημών. Αρκεί να επιδείξωμεν αφοσίωσιν εις τα της πίστεως και τα λοιπά πατροπαράδοτα ιδανικά.
Ως Έλληνες με ιστορίαν και παράδοσιν, έχομεν χρέος να κρατήσωμεν απαρασάλευτον την παρακαταθήκην των προγόνων μας και να βαδίσωμεν επί τοις ίχνεσιν αυτών. Θα ήτο ευχής έργον εάν εις τας δυσκόλους ταύτας στιγμάς Εκκλησία και Πολιτεία συνεργασθούν από κοινού διά κάθε καλόν ως και διά την υλοποίησιν μιάς μεγάλης υποσχέσεως, την υλοποίησιν του Τάματος του Έθνους, ήτοι την ανέγερσιν μεγαλοπρεπούς Ιερού Ναού του Σωτήρος Χριστού εν Αθήναις. Πιστεύομεν ακραδάντως ότι το έργον τούτο θα τονώση το ηθικόν των συμπατριωτών μας και θα εφελκύση περισσότερον την χάριν του Θεού εφ ημάς.
Εν κατακλείδι των λόγων μου, εύχομαι από ψυχής το νέον Σωτήριον έτος 2013 να αποβή ειρηνικόν δι όλον τον κόσμον, ευεργετικόν διά την Πατρίδα μας, και ευλογημένον διά τον σταθμόν σας και τους εκλεκτούς ακροατάς σας, τους όπου γης Έλληνας, και πάντας τους ομογαλάκτους Ορθοδόξους αδελφούς μας. Έτη πολλά!

2480 - Άγιος Σιλουανός Αθωνίτης: Πονούσε η καρδιά μου, που στερούνται οι άνθρωποι από τέτοιο σπλαχνικό Θεό.



Μου δόθηκε το ακόλουθο βίωμα:
Όταν έχασε η ψυχή μου την ταπείνωση, έγινα ευέξαπτος.
Θυμόμουν όμως την ταπείνωση τού Χριστού και την διψούσα.
Άρχισα λοιπόν με το πένθος της μετανοίας και ικέτευα τον Θεό να με συγχωρέση και να με καθαρίση από το πνεύμα της υπεροψίας, χαρίζοντας μου την άγια ειρήνη Του.
Κι όταν η ψυχή μου μίσησε τις αμαρτίες, τότε με δίδαξε το Άγιο Πνεύμα την αδιάλειπτη προσευχή και την αγάπη.
Και ξέροντας πόσο αγαπά ο Κύριος το λαό Του, ιδίως τους νεκρούς, έχυνα κάθε βράδυ δάκρυα γι’ αυτούς.
Πονούσε η καρδιά μου, που στερούνται οι άνθρωποι από τέτοιο σπλαχνικό Θεό.
Και μια φορά είπα στον πνευματικό:
Λυπάμαι όσους υποφέρουν στον άδη και κλαίω κάθε νύχτα γι’ αυτούς και τόσο καταπονείται η ψυχή μου, ώστε λυπάμαι ακόμα και για τους δαίμονες.
Και ο πνευματικός μου απάντησε πως μια τέτοια προσευχή προέρχεται από την Χάρη τού Θεού .
(από τις γραφές του αγίου Σιλουανού του Αθωνίτου, 
αρχιμανδρ. Σωφρονίου "Ο γέροντας Σιλουανός", 
Ι.Μ.Τ,Προδρόμου Έσσεξ 1978 σελ 506-507)

2479 - Στατιστικός πίνακας Αγίου Όρους, 1887



ΠΗΓΗ
Ι. ΠΑΠΑΓΓΕΛΟΥ
"ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΞΕΝΟΥ Γ.ΔΟΚΟΥ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ 1887
ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ 40-41 (1985-1986)

2478 - Ευλογημένη άμπελος



ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΗΜΩΝ

Στις ανατολικές ακτές του Άθω, ο πατέρας Επιφάνιος αναβίωσε έναν πανάρχαιο αμπελώνα. Βρεθήκαμε εκεί την ημέρα που ο ιερέας εγκαινίαζε την περίοδο του κλαδέματος, ζητώντας από τους πατέρες να μας μυήσουν στα επτασφράγιστα μυστικά της αγιορείτικης οινοποιίας-οινοποσίας.
Αγιασμός.
Με την έναρξη κάθε νέας καλλιεργητικής περιόδου, οι αμπελώνες του Αθωνα ραίνονται με αγιασμό
Ακούμε συνέχεια για τα περίφημα κρασιά της Βουργουνδίας και αγνοούμε ότι στον τόπο μας, στη Χαλκιδική, σώζεται η αρχαιότερη αμπελο-οινική παράδοση της Ευρώπης. Δεν φταίμε εμείς. Οι Αγιορείτες δεν ήταν ποτέ καλοί στο μάρκετινγκ. Τους εμπόδιζε το ράσο, το σχήμα τους. Θεωρούν υπερηφάνεια να βγουν και να διαλαλήσουν ότι τα κρασιά τους είναι εξαίσια. Και ας έχουν σπάσει κάθε ρεκόρ, φυτεύοντας αμπέλια εδώ και 11 συνεχόμενους αιώνες! Βλέπετε, ο σκοπός των Αγιορειτών αμπελοκαλλιεργητών ήταν άλλος. Το κρασί τους προοριζόταν για τα δισκοπότηρα της Θείας Κοινωνίας τους, για τις πανηγύρεις των μοναστηριών τους, αλλά και για τις κατ' ιδίαν κρασοκατανύξεις τους.
Οινοποιός.
Ο π. Επιφάνιος ζει μόνιμα στον Αθω από το 1973. Εκτός από φημισμένος αμπελουργός και οινοποιός, είναι περιζήτητος μάγειρας, συγγραφέας και καλλίφωνος ψάλτης
 «Ηρθαμε στον Μυλοπόταμο, το 1990», λέει ο πατέρας Επιφάνιος. «Αναλάβαμε ένα ερείπιο, χωρίς κεφάλαια και χωρίς να γνωρίζουμε κάποιο προσοδοφόρο εργόχειρο. Ύστερα ήταν και η μακραίωνη παράδοση της περιοχής. Χίλια χρόνια αμπελοκαλλιέργειας αδύνατον να μας άφηνε ασυγκίνητους», προσθέτει και μας δείχνει με δέος ένα αντίγραφο από τη χειρόγραφή διαθήκη του οσίου Αθανάσιου του Αθωνίτη στην οποία ο κτήτορας της Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας εν έτει 972 μ.Χ. σημείωνε: «Εστι δε και άλλον τοπίον κρημνώδες και υλώδες, Μυλοπόταμος καλούμενον [...] όπερ εκκαθάραντες της υποκείμενης ύλης, αμπελώνα κατεφυτεύσαμεν».
«Πρόλαβα γεροντάδες που θυμόντουσαν ακμαίο τον αμπελώνα μέχρι το 1945», συνεχίζει ο πατέρας Επιφάνιος. «Αργότερα αγρίεψε, εισέβαλε μέσα το δάσος. Από αυτά τα χώματα, βγάλαμε ξανά σταφύλι και κρασί, το 1996. Την επόμενη χρονιά, αρχίσαμε να χτίζουμε το οινοποιείο».
Αναλογιζόμαστε την αύρα αυτών των κλημάτων, το φενγκ σούι τους, το άσπιλο κι αμόλυντο περιβάλλον τους κι ότι πριν από την έναρξη της εκάστοτε καλλιεργητικής φροντίδας, ραντίζονται με αγιασμό. Βέβαια, ισχύουν και οι αντικειμενικές συνθήκες που κάνουν τόσο ξεχωριστό τον βιολογικό αμπελώνα του Μυλοποτάμου. «Τα χώμτά του, γεμάτα από ψήγματα πυριτικών ορυκτών και σχιστόλιθων, στραγγίζουν αμέσως», επισημαίνει ο π. Επιφάνιος.
Επισκέπτης.
Ο π. Ιερόθεος ο Καρυώτης επισκέπτεται τακτικά τον Μυλοπόταμο για να δοκιμάσει τα κρασιά του.
Τακτικός επισκέπτης στον Μυλοπόταμο είναι ο γέροντας Ιερόθεος, που ζει στις Καρυές. Τόσο στην όψη όσο και στο πνεύμα, μοιάζει με σοφιστή αρχαίου αθηναϊκού συμποσίου. Κάποτε μάλιστα ενέπνευσε την Αρλέτα να γράψει στο τραγούδι: «Μπαρ το Ναυάγιο» τον στίχο «Βρέθηκα να τα πίνω με έναν άγιο». Τον συναντήσαμε έξω από τον πύργο, στο κιόσκι. Απολάμβανε τη θέα προς τη θάλασσα, συντροφιά με ένα ποτήρι ερυθρό ξηρό του 2009. «Ηταν καλή χρονιά, να την προτιμάς όταν αγοράζεις κρασιά του εμπορίου», μας συμβούλεψε κι αδράξαμε την ευκαιρία να τον ρωτήσουμε τι σημαίνει άμπελος για τους μοναχούς. «Αμπελος αληθινή είναι η Θεοτόκος, η βλαστήσασα τον καρπό της ζωής», απάντησε. Μα εννοούσαμε την άλλη άμπελο, την υλική, με τα σταφύλια και τις κληματόβεργες.
«Η φυσική άμπελος για μας τους καλόγερους είναι η μητέρα της ευφροσύνης», πρόσθεσε και συνέχισε: «Κάποτε ένας τυφλός, ένας χωλός κι ένας ρακένδυτος βρέθηκαν σε πανηγύρι. Αφού ήπιαν αρκετό κρασί, υψώνει ο τυφλός το ποτήρι και λέει: Ελάτε να ξαναπιούμε απ' το κρασάκι αυτό που 'ναι διάφανο σαν κεχριμπάρι. Ακούγοντάς τον ο χωλός είπε: Να σου δώσω μια, που περνάς για λευκό το υπέροχο αυτό μπρούσκο, και πήγε να τον κλωτσήσει, μα παραπάτησε. Βλέποντάς τους, ο φτωχός αναφώνησε: σπάστε τα όλα φίλοι μου, θα τα πλερώσω εγώ! Ενας καλόγερος που είδε το συμβάν αναρωτήθηκε: Αυτό δεν είναι κρασί, είναι θαύμα! Τυφλοί αναβλέπουσι, χωλοί περιπατούσι και πτωχοί γίνονται πλούσιοι».
Τοποθεσία.
Το οινοποιείο του Μυλοπόταμου (κάτω αριστερά) και στον βράχο (πάνω δεξιά) ο μεσαιωνικός πύργος και τα κελιά του Ιερού Καθίσματος
Γελάσαμε, τσουγκρίσαμε τα ποτήρια μας και ζητήσαμε από τον ιερέα να «ερμηνεύσει» την παραβολή του εν Χριστώ αδελφού του. «Το κρασί, άμα είναι καλό», είπε ο γέροντας του Μυλοπόταμου, «βοηθά να βλέπουμε με άλλο μάτι τις δυσκολίες της ζωής. Μας κάνει αισιόδοξους. Στην αυστηρή καλογερική δίαιτα, από την οποία λείπουν τα παχιά φαγητά, είναι ένα απαραίτητο συμπλήρωμα και ένα πρώτης τάξεως καρδιοτονωτικό. Δρα ως αντίδοτο κατά των θλίψεων του μοναχικού βίου και μαλακώνει τον χαρακτήρα, κάνοντάς τον πιο ανεκτικό προς τους άλλους. Κι όποτε πίνουμε λίγο παραπάνω, μας ταπεινώνει. Μας υπενθυμίζει πως δεν είμαστε άγιοι».
Συμφωνώντας, ο πατήρ Ιερόθεος, θυμήθηκε ένα ευτράπελο που συνέβη χρόνια πριν στη Μονή Παντοκράτορος: «Ενα μεσημέρι, ο μακαρίτης ο παπα-Βασίλης είχε πιει εκτάκτως μερικά ποτηράκια και το απόγευμα που ήταν εφημέριος, ήρθε στον εσπερινό ολίγον σουρωμένος. Παρότι τέλεσε επιτυχώς την απόλυση της Ενάτης Ωρας στη λιτή, ξέχασε να βγάλει το πετραχήλι και να το κρεμάσει στον παραστάτη. Μπήκε λοιπόν μέσα στον κυρίως ναό, φόρεσε και δεύτερο πετραχήλι, μπήκε στο ιερό φόρεσε και τρίτο και βγήκε από την ωραία πύλη να θυμιάσει με τρία πετραχήλια...».
Κλάδεμα.
Το κλάδεμα κατά τον π. Επιφάνιο «θέλει απαλό χέρι και συννεφιά».
Τελικά τι έγινε, τον ρωτήσαμε. «Δημιουργήθηκε ένα ξεκαρδιστικό σούσουρο μεταξύ των πατέρων για τον βακχικό ζήλο με τον οποίο ο ιερουργός εξέφραζε το τριαδικό δόγμα».
Ακούσαμε κι άλλες ιστορίες από τους Μυλοποταμινούς πατέρες για παλαιούς καλόγερους που κατανάλωναν εν ασκήσει πολλούς ασκούς: Σαν τον γερο-Νέστορα τον ψαρά, που αν έκανε κανείς το λάθος να του προσφέρει ένα ποτήρι νερό, αναρωτιόταν «καλά, για βόδι με πέρασες;».
ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΠΑΠΑΔΑΚΟΣ