Δευτέρα, 22 Οκτωβρίου 2012

2086 - Ο Γέρο - Αντώνης Τσούκας



O  γέρο-Αντώνης που ήταν στις ημέρες μας -Τσούκας λεγόταν το επώνυμο του- ζούσε τα τελευταία χρόνια της ζωής του μεταξύ Ξηροποτάμου και  Ρωσικού.  Ήταν πολύ απλός. Από τεσσάρων χρονών τον είχε φέρει ο πατέρας του εδώ πέρα και δούλευε μαζί του στα δάση. Κόβανε ξύλα. Όποτε ερχόταν εδώ σε διάφορα πανηγύρια,  τον θαύμαζα.  Φορούσε κάτι ρούχα, που δεν γνώριζες από ποιο ύφασμα ήταν  το ρούχο από τα μπαλώματα. Μπάλωμα πάνω στο μπάλωμα και δεν τον πείραζε. Ήταν τόσο απλός, απέριττος. Ζούσε πολύ ασκητικά, απ'  ότι μας έλεγαν και οι πατέρες της Ξηροποτάμου.
Μια μέρα ανεβαίνει από το Ξηροποτάμου εδώ στις Καρυές να μάθη πότε είναι η Πασχαλιά, για να κοινωνήσει, γιατί νήστευε πολύ καιρό. Βρίσκει τον παπά-Δημήτρη τον Τριγωνά. Μιλούσε έτσι χοντρά, και τον ρωτά: «Βρε παπά, δεν μου λες, πότε είναι φέτος η Πασχαλιά;».  «Ε!»,  του λέει,  «γέρο-Αντώνη τώρα η Πασχαλιά;  Η Πασχαλιά πέρασε,  έχει  τρεις μήνες τώρα.  Μεθαύριο έχουμε Δεκαπενταύγουστο».  «Ά.!  καλά,  δεν ξέρης εσύ απ'  αυτά.  Θα ρωτήσω κάναν' άλλον πάτερ». Βρίσκει παρακάτω έναν άλλον: «Δε μου λες πάτερ, πότε είναι φέτος ή Πασχαλιά;», «Ε! γέρο-Αντώνη, τώρα ή Πασχαλιά;  Ή Πασχαλιά  πέρασε.  Τώρα κοντεύει Δεκαπενταύγουστος». 
«Σοβαρά;  Αμ!  εγώ δεν ξέρ'  απ'  αυτά. Βλέπεις τα χαρτιά τα 'χουν τα μοναστήρια και αυτοί ξέρουν πότε είναι ή Πασχαλιά. Δεν έχω τα χαρτιά. Εγώ ακόμα δεν αρτύθηκα. Εγώ νηστεύω, θέλω να πάρω την μεταλαβιά. Γι' αυτό κατέβηκα, να μάθω πότε είναι η Πασχαλιά».
Λοιπόν, νήστευε τόσους μήνες, για να φτάσει το Πάσχα. Δεν είχε πάρει χαμπάρι ότι πέρασε το Πάσχα. Είχε χάσει την αίσθηση του χρόνου.
Όταν κοιμήθηκε -τον βρήκαν κάποιοι προσκυνηταί πεθαμένο μέσα στο κελί του-, φωνάξαμε τον κυρ-Παναγιώτη τον γιατρό απ' εδώ πέρα. 
Μας έλεγε ο κυρ-Παναγιώτης,  πού ήτανε σοβαρός άνθρωπος:  «Πήγα.  Διαπίστωσα ότι είχε κοιμηθεί πριν 20-30 ήμερες -έναν μήνα περίπου-,  και ότι δεν είχε καμία δυσοσμία, καμία αλλοίωση το σώμα του. Απεναντίας ευωδίαζε όλος ο χώρος. Αυτό μ' έκανε φοβερή εντύπωση».
Αυτά έλεγε ο κυρ-Παναγιώτης ο Χατζηεμμανουήλ από την Μυτιλήνη. 
Πρέπει να ζει ακόμη.  Στην Θεσσαλονίκη πρέπει να είναι. Εδώ τον είχαμε δίπλα. Μας το έλεγε και μας συγκλόνισε αυτό το πράγμα.
Αυτοί ήταν άγιοι, παρ' ότι ήταν λαϊκοί.

2085 - Αρχιμ. Βασίλειος Γοντικάκης, Πιλοτικά Προγράμματα Θρησκευτικών. Κάτι ιερό και άγιο προδίδεται.



ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΙΒΗΡΩΝ
ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ
ΑΘΩΣ

ΕΝ ΑΓΙΩ ΟΡΕΙ ΤΗ 25-9/8-10-2012

Προς  την
Ιεράν Σύνοδον της Εκκλησίας της Ελλάδος
Ιω. Γενναδίου 14
Αθήνα

Μακαριώτατε,
Σεβασμιώτατοι,
Έπεσε στα χέρια μου το Περιοδικό «Κοινωνία» της ΠΕΘ, το αφιερωμένο στο «νέο πρόγραμμα σπουδών στα θρησκευτικά Δημοτικού-Γυμνασίου» (Απρίλιος - Ιούνιος 2012).
Διερχόμενος το  περιεχόμενο του τεύχους ένοιωσα μέσα μου μία έντονη αντίδραση. Ένοιωσα ότι κάτι ιερό και άγιο προδίδεται από το κεφάλαιο της Πίστεώς μας, κάτι που τόχει ανάγκη ο άνθρωπος οποιασδήποτε θρησκευτικής παραδόσεως.
Και τολμώ να σας κουράσω για λίγο και να εξομολογηθώ το λογισμό μου.
Είναι αντιπαιδαγωγικό και απάνθρωπο να θέλουν να θρέψουν την ψυχή του μικρού παιδιού με πληροφορίες  θρησκευτικών απόψεων και διαπληκτισμών, τη στιγμή που αυτό το τρυφερό πλάσμα ζητά το γάλα του ηρωισμού της αγάπης, πού είναι η προϋπόθεση της ζωής και το διαθέτει πλούσια η Μητέρα Εκκλησία.

Αυτό για το οποίο διαμαρτύρονται οι συντάκτες του προγράμματος σπουδών είναι «ο δογματισμός» και «ο κατηχητισμός» που διακρίνουν στο μάθημα των θρησκευτικών.
Αυτό όμως στην ουσία είναι ψέμα και παραποίησι της αλήθειας. Γιατί στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν λατρεύομε κάποια δοξασία. Αλλά αυτό που ζούμε είναι θεοφάνεια: η φανέρωση της αλήθειας ότι ο Θεός είναι αγάπη.
Από αγάπη δημιουργεί τα πάντα. Και παραπεσόντας τους ανθρώπους δεν τους εγκαταλείπει αλλά κατέρχεται προς αυτούς. Ταπεινώνεται και τους σώζει.
Ο Θεάνθρωπος Κύριος, όπως γνωρίζεται στην ζωή της Εκκλησίας, είναι φανέρωσι αφάτου αγάπης για όλη τη δημιουργία και τον άνθρωπο.
Δεν βλέπει εχθρούς άλλα μόνο φίλους. Δεν αμύνεται για να σωθή. Άλλα θυσιάζεται για να σώση όλους. Θεωρεί φίλους και αυτούς που τον σταυρώνουν. Δεν καταργεί εχθρούς γιατί δεν έχει. Καταργεί την έχθρα.
«Την έχθρα κτείνας υπερέχουσαν πάντα νουν ειρήνην χαρίζεται».
Αυτή η τελική νίκη της ειρήνης που καταργεί τον θάνατο, όλους τους ζωογονεί, τους ανασταίνει. «Και νεκρός ουδείς επί μνήματος».
Ως πολικός αστέρας, που οδηγεί και ελευθερώνει τον άνθρωπο από τη φθορά του θανάτου, είναι η ομολογία του Αποστόλου της αγάπης: «Ημείς οίδαμεν ότι μεταβεβήκαμεν εκ του θανάτου εις την ζωήν, ότι αγαπώμεν τους αδελφούς» (Α΄ Ιω. 3, 14).
Δεν εμπνέομε τη ζωή στην ψυχή του παιδιού με την ενημέρωσι θρησκευτικών απόψεων και διαφορών αλλά με τα ζωντανά παραδείγματα αυτών που νίκησαν τον θάνατο δια της θυσίας της αγάπης. Δεν τρέφεται η ψυχή του μικρού παιδιού με υλικό πληροφοριών θρησκευτικών απόψεων άλλα με το πνεύμα του ηρωισμού της αγάπης.
Όταν θα ανδρωθή μέσα σ΄ αυτή την αγωγή της αγάπης και της ελευθερίας, θα αγαπήση τη ζωή. Θα είναι ευλογία για όλους και όλες οι δοκιμασίες θα είναι ευλογία γι΄ αυτόν.
Δεν θα φοβάται καμμιά απειλή, ούτε τον ίδιο τον θάνατο. Θα θεωρή  επιτυχία του όχι να υποδουλώση, να ταπείνωση τον άλλον. Αλλά να θυσιαστή για να ζήσουν όλοι οι άλλοι, που είναι ο αληθινός εαυτός του.
Εάν δώσωμε πραγματικά ορθόδοξη αγωγή, ετοιμάζουμε ανθρώπους ολοκληρωμένους πνευματικά που όχι μονό μπορούν να ζήσουν άνετα μέσα σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα του καιρού μας, αλλά να δεχθούν τις όποιες δυσκολίες ως ευλογίες. Κατά τη ρήσι του Αποστόλου: «χαίρω εν τοις παθήμασί μου».
Αυτή η αγωγή γεννά ανθρώπους χαρούμενους με δυνατή κράσι. Γεννιούνται από την αγάπη. Και προσφέρουν ευσπλαγχνία. Γίνονται μία αίσθησι. Διακρίνουν το υγιές της αγάπης που ζωογονεί από το νοσηρό του μίσους που θανατώνει.
Αντιμετωπίζουν τα πάντα με την πλησμονή της ελεημοσύνης που τους  γέννησε και τους συντηρεί. Προσεύχονται μετά δακρύων για όλη την κτίσι, τους ανθρώπους και τους εχθρούς της αληθείας.
Οι άνθρωποι αυτοί εμπνέουν και ελευθερώνουν  την ψυχή του ανθρώπου. Κατευνάζουν τα πάθη. Ανοίγουν δρόμους ζωής. Μετατρέπουν σε ευλογίες όλους τους  πειρασμούς.
Και δίδουν τη μαρτυρία της πίστεως, που δεν είναι απλός ισχυρισμός για την ορθότητα κάποιας διατυπώσεως άλλα η ευωδία του ώριμου ανθρώπου που ξεπέρασε το θάνατο. Και είναι όλος αγάπη καθ΄ ομοιότητα Θεού.
Οι άνθρωποι που μαθαίνουν απλώς λόγια αγάπης και τις διάφορες απόψεις των θρησκευτικών δοξασιών, δεν προσφέρουν ζωή ούτε μορφώνουν τον νέο άνθρωπο, άλλα δημιουργούν τη σύγχυσι μιας στείρας πολυμάθειας.
Φτωχαίνομε και ευτελίζομε το μυστήριο της ζωής που μας δόθηκε, ενώ οφείλομε να το κοινοποιήσωμε απαραχάρακτο στα παιδιά όλου του κόσμου που βασανίζονται. Η αγάπη είναι το οξυγόνο της ζωής.
Σήμερα που όλος ο κόσμος έγινε μια ταραγμένη γειτονιά και γίνεται λόγος για επανευαγγελισμό της Ευρώπης είναι ο καιρός της Ορθοδόξου Εκκλησίας και θεολογίας.
Αυτά που επιδιώκουν με τις μεταρρυθμίσεις να επιτύχουν, τα έχει προ πολλού ως κατακτήσεις ζωής η Ορθόδοξη Εκκλησία.
Δεν απειλεί κανέναν αυτός που έχει ως τρόπο ζωής τη θυσία του από αγάπη για τους άλλους. Και δεν φοβάται τίποτε η ζωή που ανατέλλει εκ του Τάφου.
Η Εκκλησία μπορεί να δώση το πιλοτικό πρόγραμμα σπουδών (παραδοσιακό και επαναστατικό), που την ορθόδοξη συνείδησι αναπαύει και όλο τον κόσμο ζωογονεί. Γιατί η αλήθεια της αγάπης δεν χωρίζει, αλλά ενώνει. Βοήθα τον καθένα να καλλιτερεύση τη συμπεριφορά του, να θεραπεύση την αρρώστια του και να χαρή τη ζωή του.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία προσφέρει μια χαρά που είναι ισχυρότερη της παρούσης  ζωής και μια έκπληξη που ξεπερνά τον θάνατο.
Οφείλομε να ενεργήσωμε με όλες τις δυνατότητες  που διαθέτομε για να αφήσουμε να απλωθή η ευωδία της Αναστάσεως που νικά τον θάνατο. «Χριστός ανέστη εκ νεκρών και επλήρωσε τα σύμπαντα ευωδίας».
Αυτά, Μακαριότατε και Σεβασμιώτατοι, είχα να Σας διατυπώσω ως εξομολόγησι λογισμών. Αιτούμενος συγγνώμη για την όλη απασχόλησι και εκζητώντας τις θεοπειθείς Σας ευχές ασπάζομαι, την τιμία Σας δεξιά.
Με υιικό σεβασμό και την εν Κυρίω αγάπη
Αρχιμ. Βασίλειος Ιβηρίτης
Προηγούμενος Ιεράς Μονής Ιβήρων

2084 - Εργαλεία των αγροτών του Βυζαντίου σε εικονογραφημένα χειρόγραφα του Αγίου Όρους



Οι βυζαντινοί αγρότες χρησιμοποιούσαν για την καλλιέργεια της γης τα ίδια πρωτόγονα εργαλεία που ήταν σε χρήση και στην ύστερη αρχαιότητα. Οι πληροφορίες μας για το σχήμα, το μέγεθος, το υλικό και τη χρήση τους είναι περιορισμένες και προέρχονται από τα λίγα ανασκαφικά ευρήματα, τις παραστάσεις των αντικειμένων σε διάφορα έργα τέχνης και κυρίως από τις γραπτές πηγές, όπως είναι ο Νόμος Γεωργικός, τα Γεωργικά, τα Γεωπονικά, Βίοι αγίων και διάφορα άλλα θρησκευτικά και μη κείμενα. Τα τελευταία χρόνια οι γνώσεις μας για το θέμα αυτό έχουν πολλαπλασιαστεί χάρη στη μελέτη εικονογραφημένων χειρογράφων του 13ου και 14ου αιώνα, που περιέχουν το έργο του Ησιόδου «Έργα και Ημέραι». Στους κώδικες αυτούς απεικονίζονται σκαριφήματα αγροτικών εργαλείων που συνοδεύονται από επιγραφές με τα ονόματα τους.

Περισσότερα:

2083 - Όσιος Κούξα της Οδησσού (†1964)



Αγιορείτης Άγιος
Μνήμη 22 Οκτωβρίου

65 - Όσιος Κούξα της Οδησσού (1964)