Δευτέρα, 15 Οκτωβρίου 2012

2044 - Χιλιάδες οι πιστοί που συρρέουν στον Άγιο Δημήτριο για να προσκυνήσουν την Ιερά Εικόνα Άξιόν Εστι (video)



Περισσότερο από μία ώρα περιμένουν υπομονετικά oι πιστοί, που συρρέουν κατά χιλιάδες, στον ιερό ναό του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη για να προσκυνήσουν και να πάρουν λίγη από την ευλογία της ιερής εικόνας «Άξιον Εστί» που έχει τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα.

2043 - Το πατριωτικό τραγούδι ξυπνάει την αγάπη για την πατρίδα (Γέροντας Παΐσιος)



- Γέροντα, με συγκινούν πολύ τα πατριωτικά τραγούδια.

- Το πατριωτικό τραγούδι ξυπνάει την αγάπη για την πατρίδα, τονώνει τον ηρωϊσμό, εμψυχώνει και αναστατώνει. Στην Γερμανική Κατοχή ένας τυφλός με μια φλογέρα ξέρετε πόσους ξεσήκωσε; Πόσο γλυκά και με τι καημό έπαιζε ο καημένος το "Έχε γεια, καημένε κόσμε"! Πονούσε για το έθνος και ο πόνος του έβγαινε από την φλογέρα! Άπλωνε το καπέλο του και έλεγε "Ρίξτε στον τυφλό". Οι Γερμανοί έλεγαν "τυφλός είναι" και τον άφηναν ελεύθερο· του έρριχναν και χρήματα! Αυτός όμως έκανε …ιεραποστολή! Όπως ήταν απογοητευμένος τότε ο κόσμος, τους άναβε φλόγα μέσα τους και πολλοί αναστατώνονταν και αποφάσιζαν να πάνε κατ' ευθείαν στα Τζουμέρκα στον Ζέρβα. Σκεφθήτε τώρα να ξεσηκώνεσαι από την αγάπη για τον Χριστό!
 Εγώ, όταν ακούω εμβατήρια, δεν μπορώ να συγκρατηθώ· με πιάνουν τα κλάματα… Ο νους μου πηγαίνει στον πόλεμο, στον αγώνα για την απελευθέρωση, στους ήρωες που σκοτώθηκαν, που έχυσαν το αίμα τους οι καημένοι.

Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι ΣΤ΄, Περί προσευχής, έκδοση Ιερόν Ησυχαστήριον Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος", Σουρωτή Θεσσαλονίκης, 2012, σ. 225.


2042 - Τα δύο εικονοστάσια της θαυματουργής Εικόνας της Θεοτόκου ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, στον Ιερό Ναό του Πρωτάτου



Ο Γεράσιμος Σμυρνάκης στο βιβλίο του ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ (1902) γράφει για τα δύο εικονοστάσια του Ι. Ναού του Πρωτάτου στα οποία τοποθετείται η εφέστιος Εικόνα του Αγίου Όρους ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ:
Όπισθεν της αγίας Τραπέζης εν τω μύακι (=κοίλωμα) του ιερού Βήματος υπάρχει επί λιθοκτίστου βάθρου ύψους 0μ.83 επίχρυσον Σύνθρονον εν ξυλογλυφία, εφ’ ου υπάρχει η θαυματουργός εικών της Θεομήτορος «Άξιόν Εστι» μήκους 0μ.95 : 0μ.68 πλάτους μετ’ επιχρύσου επενδύματος και όλων των Προφητών κύκλω γεγλυμμένων μετά της κάτωθι επ’ αυτού επιγραφής: «Μνήσθητι Δέσποινα Θεοτόκε η προστάτις του Αγίου Όρους του Άθω, πάντων των εν Μοναστηρίοις, σκήταις και κελλίοις Ιερομονάχων και Μοναχών του κοσμήματος της αγίας Σου ταύτης Εικόνος και αξίωσον πάντας της επουρανίου Σου βασιλείας. Ετεχνιτεύθη δια χειρός Ιωάννου υιού Νικολάου Αινίτου κατά το 1836 έτος εν τη ιερά Μονή του Βατοπεδίου, επιμελεία Διονυσίου Αρχιμανδρίτου Βατοπεδινού». Άνωθεν δε της εικόνος επιγέγραπται: «Καρυότισσα Μήτηρ Θεού». Προ της θαυματουργού ταύτης εικόνος καίουσι πέντε αργυραί κανδήλαι.
Προ τινων ετών πλούσιος προσκυνητής Ρώσσος απέστειλε δια την ρηθείσαν εικόνα μέγα επίχρυσον εκ ξύλου εικονοστάσιον, όπερ ετοποθετήθη παρά τον αριστερόν χορόν και προ των στασιδίων των ψαλτών. Εντός τούτου τοποθετούσι την Εικόνα «Άξιόν Εστι» ως έθος εν διαγεγραμμέναις επισήμοις ημέραις, ως κατά την ετήσιον πανήγυριν «της Κοιμήσεως της Θεοτόκου», την «των Χριστουγέννων» μέχρι των Θεοφανείων, την του «Πάσχα» κλπ. Το εικονοστάσιον τούτο φέρει τήνδε την επιγραφήν ρωσσιστί: «Το Εικονοστάσιον τούτο εγένετο εν Πετρουπόλει υπό του εμπόρου Ανδρέα Γαβριήλοβιτς Γρηγορίεβιτς δια την θαυματουργόν εικόνα το Άξιόν Εστι, μνήμης ένεκα της επισκέψεως αυτού εν Άθω και τω εν Καρυαίς Πρωτάτω. Αύγούστου 1892».

Σημ. Αν κάποιος, από τους αναγνώστες αυτής της ανάρτησης, έχει, και θέλει, μπορεί να στείλει φωτογραφία του εικονοστασίου που υπάρχει εντός του Ιερού Βήματος.

2041 - Το Άγιον Όρος μέσα από φωτογραφικά ντοκουμέντα



Κάτι ξεχωριστό και ιδιαίτερο είναι η Έκθεση φωτογραφίας με θέμα «ΙΣΤΟΡΙΕΣ, αποκαλύψεων, επιμονής και αφοσίωσης», στον εκθεσιακό χώρο της αγιορειτικής εστίας. Πρόκειται για μια έκθεση ενταγμένη στις εκδηλώσεις του ευρωπαϊκού προγράμματος «Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς», που καθιερώθηκαν το 1991 από του Συμβούλιο της Ευρώπης. Στο χώρο λοιπόν της Αγιορειτικής εστίας ο επισκέπτης θα έρθει σε επαφή με δέκα ιστορίες που σχετίζονται με το μόχθο και την επιμονή των επιστημόνων κατά τις εργασίες τους στο Άγιον Όρος. Είναι φυσικό αυτοί που εργάστηκαν και ήρθαν τόσο κοντά με την υπερχιλιετή αγιορείτικη παράδοση να έχουν να πουν κάτι παραπάνω. Και αυτό το διαπιστώνουμε στην συγκεκριμένη έκθεση. Αν παρατηρήσουμε τους θεματικούς κύκλους της έκθεσης θα διαπιστώσουμε την προσωπική εμπειρία του κάθε επιστήμονα. Συντηρητές, αρχαιολόγοι και αρχιτέκτονες παρουσιάζουν μέρος των εργασιών τους,  την αφοσίωσης και αγάπης τους, τους λεπτούς χειρισμούς και τις επίμονες προσπάθειες τους για το καλύτερο αποτέλεσμα. Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα αποτελούν δείγματα και τεκμήρια ενός λαμπρού πολιτισμικού παρελθόντος, αλλά κυρίως της πνευματικής εγρήγορσης και της ακοίμητης αγρυπνίας των αγιορειτών μοναχών.

Στο προσεγμένο και  «ησυχαστικό» περιβάλλον της αγιορειτικής εστίας το κάθε θέμα παίρνει τη θέση του, συνοδευόμενο από τις εύστοχες και λιτές παρατηρήσεις του υπευθύνου ερευνητή. Το φωτογραφικό υλικό παρουσιάζεται με δεξιοτεχνία και ιδιαίτερη φροντίδα. Η ξενάγηση σε οδηγεί στα ίχνη του αρχαίου τμήματος του κελιού του οσίου Αθανασίου, του ιδρυτή της Λαύρας ή στα λαμπερά χρώματα των τοιχογραφιών του Πανσελήνου και του Θεοφάνη του Κρητός. Η Μονή Βατοπεδίου και η σπουδαιότητα των χειρογράφων της, που βρέθηκαν στη στέγη του καθολικού αναδεικνύει έναν πλούτο «εν υπνώσει». Η ανακάλυψη της αρχαιότερης μακέτας του καθολικού της Ξηροποτάμου βρίσκεται στο επίκεντρο της έκθεσης, ενώ η αποκατάσταση του σταυρού, του λεγόμενου του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ύστερα από χρήση αιώνων και πολλές επεμβάσεις, αναδεικνύει το σπουδαίο έργο της αποκατάστασης. Στο τέλος η τραγική πυρκαγιά της Μονής Χιλανδαρίου το 2004 έρχεται να συμπληρώσει σελίδες  της σύγχρονης ιστορίας. Αυτές και άλλες φωτογραφικές ιστορίες είναι σίγουρα ότι θα εντυπωσιάσουν τον επισκέπτη. Μέσα σε όλα αυτά η αφοσίωση, το μεράκι, ο μόχθος των ερευνητών και η σιωπηλή εμπειρία τους συναρπάζουν και εκπλήσσουν κάθε επισκέπτη.

Σε μια  μελλοντική έκθεση που θα συνδιοργανώσουν η 10η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και η Αγιορειτική Εστία στον Πύργο της Ουρανούπολης, στην είσοδο προς την Αθωνική Πολιτεία, θα επιτρέψει σε πολλούς να θαυμάσουν τα έργα των χειρών, της ευφυΐας και του υψηλού επαγγελματικού ήθους. Ένα μεγάλο ιστορικών διαστάσεων έργο εξελίσσεται στην Αθωνική Πολιτεία με τη συμβολή του ελληνικού κράτους, της αρχαιολογικής υπηρεσίας, αλλά και δεκάδων Ελλήνων και ξένων ειδικών ερευνητών. Το σημαντικό είναι ότι μας δόθηκε η ευκαιρία να θαυμάσουμε όσα συντελέστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στο Άγιον Όρος και πλούτισαν την παγκόσμια πολιτισμική και πνευματική κληρονομιά.

Για κάθε ενδιαφερόμενο παραθέτουμε τα θέματα με τις δέκα «ιστορίες» που αναπτύσσονται στην Έκθεση:
1.   Νίκος Νικονάνος, Ομότιμος Καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας & Ιστορίας Τέχνης, ΑΠΘ.
Η επιστημονική διακονία στον Άθω ως πυξίδα για την πνευματική και ηθική ζωή του αρχαιολόγου.
2.   Πλούταρχος Θεοχαρίδης, Αρχιτέκτων – Αναστηλωτής
Ίχνη της παρουσίας του οσίου Αθανασίου του Αθωνίτη, ιδρυτή της Μεγίστης Λαύρας, στο παλιό ηγουμενείο της μονής.
3.   Αθανάσιος Χουχούτας, Συντηρητής Έργων Τέχνης
Η αποκατάσταση της Γεωγραφίας του Πτολεμαίου. Ένα αριστουργηματικό χειρόγραφο της μονής Βατοπεδίου.
4.   Δημήτρης Λιάκος, Αρχαιολόγος
Ο σταυρός ο λεγόμενος του Μεγάλου Κωνσταντίνου: τεκμήριο μιας θαυματουργής σωτηρίας.
5.   Νίκος Μερτζιμέκης, Αρχαιολόγος
Μονή Χελανδαρίου. Η πύρινη λαίλαπα της 4ης Μαρτίου 2004.
6.   Μίλτος Πολυβίου, Αρχιτέκτων
Η ανακάλυψη μιας αρχιτεκτονικής μακέτας δυόμιση αιώνων.
7.   Στυλιανός Στεφανίδης, Συντηρητής έργων Τέχνης
Το λαμπρό έργο του θρυλικού Μανουήλ Πανσέληνου στο Πρωτάτο.
8.   Βαγγέλης Μαλαδάκης, Αρχαιολόγος
Ιστορίες αγίων στην τράπεζα της Μεγίστης Λαύρας.
9.   Εμμανουήλ Στεφανής, Χημικός Μηχανικός
Απεντόμωση αρχιερατικών σάκων με μια οικολογική μέθοδο.
10. Φαίδων Χατζηαντωνίου, Αρχιτέκων – Αναστηλωτής
Δέκα αιώνων εν υπνώσει ευρήματα σε κρύπτες του καθολικού της Μονής Βατοπεδίου.

Για την Έκθεση συνέπραξαν αποφασιστικά η 10η Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, με την άμεση και φιλική ανταπόκριση του προϊσταμένου της κ. Ιωάννη Κανονίδη, καθώς και άλλοι επιστήμονες προερχόμενοι από το Κέντρο Διαφύλαξης Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς (ΚΕ.Δ.Α.Κ). Είμαστε βέβαιοι ότι θα προσελκύσει το ενδιαφέρον ξένων και ελλήνων και θα ενθαρρύνει τη συνέχιση των προσπαθειών αναστήλωσης και αποκατάστασης στο Άγιον Όρος.
Βασίλειος Χάδος

Σχετικά: