Δευτέρα, 8 Οκτωβρίου 2012

1995 - Φωτογραφίες από την πανήγυρη του Μυλοποτάμου



Στον μεθεόρτιο εσπερινό της πανήγυρης του Μυλοποτάμου παραβρέθηκε ο π.Θ, ο οποίος μου έστειλε τις φωτογραφίες που δημοσιεύω. Αποτυπώνονται και στιγμές από την κτιτορική τράπεζα και την αποχώρηση των προσκυνητών.


Σχετικά:

1994 - Παπα-Χαράλαμπος Διονυσιάτης, ο «νέος ελεήμων»



Από τις πολλές αρετές που κοσμούσαν την απλή και καθαρή ψυχή του Ηγουμένου παπα-Χαραλάμπους Διονυσιάτου, ξεχώριζε η ελεημοσύνη. Δεν είχε όρια. Τα έδινε όλα. Κανείς δεν έφευγε με άδεια χέρια. Καμμία άλλη αρετή δεν εξομοιώνει τόσο τον άνθρωπο με τον Θεό, όσο η ελεημοσύνη, κατά τον άγιο Χρυσόστομο. Και τον Γέροντα παπα-Χαράλαμπο που είχε την αρετή της ελεημοσύνης, τον συγχωρούν όσοι ευεργετήθηκαν απ’ αυτόν, και φυσικά και ο ίδιος ελεήθηκε από τον Θεό. Αιωνία η μνήμη του π. Χαραλάμπους του ελεήμονος. Μερικά περιστατικά θα δείξουν το μέγεθος της ελεημοσύνης του, που στην εποχή του δεν είχε τον όμοιό του. Θα του άξιζε να χαρακτηρίζεται “νέος ελεήμων”, σαν τον άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα.
Όταν εγκαταστάθηκε στο Κελλί Μπουραζέρι με την συνοδεία του οι προκάτοχοί του Ρώσσοι του άφησαν κληρονομιά αρκετές λίρες. Ο παπα-Χαράλαμπος. επειδή αυτές δεν τις απέκτησε με τον ιδρώτα του, τις πήρε και τις μοίρασε στα Μοναστήρια.
Πολλές φορές, όταν του ζητούσε βοήθεια κάποιος φτωχός, έδινε όλα τα χρήματα που είχε το ταμείο του Κελλιού και υστέρα δεν είχαν να αγοράσουν τρόφιμα.
Οι πατέρες καλλιεργούσαν τον κήπο. Άφηναν έξω από την μάνδρα στον δρόμο, καφάσια με κηπευτικά και μπορούσαν οι περαστικοί να παίρνουν όσα ήθελαν.
Όταν ήταν στο Μπουραζέρι, πολλοί πατέρες της Καψάλας τον είχαν παρηγοριά, Ό,τι χρειάζονταν, πήγαιναν εκεί να το ζητήσουν. Και ο ίδιος με χαρά έδινε περισσότερα απ’ ό,τι του ζητούσαν. Όταν ήθελαν ζώο για να μεταφέρουν κάτι, πήγαινε ο ίδιος να το σαμαρώσει. Όταν στην θεία Λειτουργία έρχονταν πατέρες, ο ίδιος πήγαινε μετά την θεία Λειτουργία στην πόρτα, μην προλάβουν και φύγουν, για να τους κρατήσει να φάνε στην τράπεζα ή να τους δώσει κουμπάνια. Μία φορά έδωσε σ’ έναν ασκητή ένα καρπούζι τόσο μεγάλο, που εκείνος δεν μπορούσε να το σηκώσει.
Πέρασε κάποτε από ένα γυναικείο μοναστήρι της Ηπείρου. Είπε στις αδελφές να τον αφήσουν λίγο να προσευχηθεί μόνος του στην θαυματουργό εικόνα της Παναγίας. Έπειτα άφησε έναν φάκελλο με αρκετά χρήματα. Οι αδελφές συγκινήθηκαν αλλά και θαύμασαν, γιατί τότε είχαν μεγάλη ανάγκη από αυτά τα χρήματα.
Όταν έγινε Ηγούμενος στου Διονυσίου, μοίραζε ευλογίες σε όλους. Έβλεπες στην πύλη του Μοναστηριού αραδιασμένες φιάλες, μπετόνια, νταμιτζάνες που έφερναν οι πατέρες από την έρημο, τις οποίες με εντολή του γέμιζαν κρασί, ρακί, λάδι και τις έδιναν ευλογία στους ασκητές μαζί με κηπευτικά, ψωμί και άλλα τρόφιμα.
Το μοναστήρι του Διονυσίου έχει ένα Μετόχι στην Χαλκιδική χιλιάδων στρεμμάτων δασικής έκτασης. Όταν του ζήτησε γνωστός του Γέροντας μία μικρή έκταση για το Ησυχαστήριό του, ο παπα-Χαράλαμπος ήθελε να του δώσει την μισή.
Ως Ηγούμενος λειτουργούσε κάθε μέρα. Τα χρήματα που του έδιναν για τις Λειτουργίες διάφοροι, δεν τα έβαζε στο ταμείο της Μονής, αλλά τα μοίραζε ελεημοσύνη.
Όταν περνούσε φτωχός με πανταχούσα, ρωτούσε τον κάθε Προϊστάμενο πόσα να του δώσουν. Έπειτα ρωτούσε, πόσο κάνουν όλα μαζί αθροισμένα αυτά που πρότειναν οι προϊστάμενοι και συμπλήρωνε: «Και άλλα τόσα από μένα».
Κάποτε έβαλε κανόνα σε νέο να κάνει έναν αριθμό μετάνοιες. Του φάνηκαν πολλές. «Άφησέ τις», του είπε ο παπα-Χαράλαμπος, «θα τις κάνω εγώ». Ο νέος φιλοτιμήθηκε και ύστερα τις έκανε.
Ζήτησε να εξομολογείται στον παπα-Χαράλαμπο ο διακο-Διονύσιος ο Φιρφιρής και του είπε: «Αν θέλεις να έρθεις σε μένα, πρέπει πρώτα να κλείσεις το μαγαζί». Ο γερω-Διονύσιος τον άκουσε και έκλεισε το μαγαζί εκκλησιαστικών ειδών που είχε στις Καρυές.
Κάποιος ανέφερε στον παπα-Χαράλαμπο ότι ένας γνωστός παπάς λέγει ότι η κανδήλα της Παναγίας στων Ιβήρων δεν κουνιέται μόνη της, αλλά την κουνούν οι καλόγεροι, και του απάντησε: «Να του πεις να βγάλει τα ράσα».
Κάποτε του είπε γνωστός του ότι ο Πατριάρχης ζητά να προσεύχεται γι’ αυτόν. Απορούσε, έκανε τον Σταυρό του και έλεγε: «Και πού με ξέρει έμενα;». Και στενοχωρημένος συμπλήρωνε: «Αλλοίμονο στον μοναχό που έχει όνομα και δεν έχει χάρη».
Κάποτε βρέθηκε στο Κονάκι τους στην Θεσσαλονίκη. Εκείνη την ημέρα είχε εκεί κοντά λαϊκή αγορά. Πήγαινε με τον μοναχό που τον συνόδευε στον κάθε μικροπωλητή, και από την ελεήμονα διάθεσή του αγόραζε κάτι για να τους βοηθήσει. Από την μεγάλη του απλότητα, όταν πέρασε μπροστά από κάποιον που πουλούσε γυναικεία καλλυντικά, χωρίς να γνωρίζει τι είναι αυτά, αγόρασε και από εκεί κάτι, ενώ το καλογέρι του έλεγε να μην πάρουν για να μη σκανδαλίσουν.
Διηγείτο ο παπα-Χαράλαμπος: «Τις πρώτες δύο-τρεις βραδιές που ήρθα και έμενα στο ασκητήριο του γερω-Ιωσήφ ως κοσμικός, ο διάβολος τέτοια λύσσα είχε, που δε μ’ άφηνε να κοιμηθώ και να κάνω προσευχή. Πάω να κοιμηθώ και να, ο διάβολος επάνω μου ολόκληρος. Πότε σαν σκύλος, πότε σαν άνθρωπος, πότε σαν λιοντάρι. Εγώ από τον φόβο μου σηκωνόμουν και έκανα προσευχή. Έμεινα άυπνος τελείως και την ημέρα δεν μπορούσα να κάνω τα καθήκοντά μου, να προσευχηθώ. Όταν με ρώτησε ο Γέροντας  πώς περνώ, του  είπα τί συμβαίνει· με συμβούλεψε, όταν κοιμάμαι και έρχεται ο διάβολος από το ένα μέρος, να γυρίζω από το άλλο. Να κάνεις τον Σταυρό σου, να γυρίζεις από το άλλο πλευρό και θα φύγει, Μη δίνεις σημασία. Θα μάθεις να τον πολεμάς και ύστερα δε θα τον προσέχεις καθόλου. Έτσι πράγματι και έγινε».
«Αφού έπαθα μερικές φορές από το θέλημά μου και είδα ότι ο Γέροντας έχει δίκαιο, έπειτα έβαλα μυαλό. Από τότε ούτε σκεπτόμουν τι θα κάνω. Ό,τι πει ο Γέροντας. Τίποτα δε σκεπτόμουν. “Κάνε παπά αυτό”, μου έλεγε, “νάναι ευλογημένο”, “Πήγαινε, παπά, εκεί”, “νάναι ευλογημένο”. Σαν υποτακτικός δεν είχα στόμα. Μόνο αυτιά. Μου έλεγε ο Γέροντας κάτι και αμέσως έτρεχα να κάνω την εντολή του Γέροντα. Έκτοτε πήρα πολλή χάρη. Όταν άρχισα να μην αντιλέγω στον Γέροντα και στους αδελφούς ακόμη, με επισκεπτόταν η χάρις συχνά. Πλημμύρισα από χάρι κάνοντας υπακοή».
Κάθε Δευτέρα, Τετάρτη  και Παρασκευή, ενώ δούλευε ως συνήθως πάρα πολύ, εξομολογούσε, έκανε τη νύχτα αγρυπνία και πολλές μετάνοιες, δεν έτρωγε τίποτε. Όταν το στόμα του ξηραινόταν, έπινε μόνο λίγο νερό.
Δύο μοναχοί επισκέφθηκαν το μοναστήρι του Διονυσίου. Ζήτησαν να δουν τον γνωστό τους ηγούμενο παπα-Χαράλαμπο και τους είπαν ότι είναι στο γραφείο του. Χτύπησαν την πόρτα λέγοντας το «Δι’ ευχών των αγίων Πατέρων ημών…». Άνοιξε λίγο τήν πόρτα, έβγαλε μόνο το κεφάλι του έξω ο πανοσιώτατος Καθηγούμενος να δει ποιός είναι, και με απλότητα και φυσικότητα τους είπε: «Θέλω ακόμα εικοσιπέντε μετάνοιες να τελειώσω τον κανόνα». Έκλεισε την πόρτα, τελείωσε τις μετάνοιες και ύστερα απλά και εγκάρδια τους κάλεσε να μπουν στο ηγουμενικό γραφείο. Οι πατέρες θαύμασαν την ακρίβεια στην άσκηση και την απλότητα του αγίου Γέροντος.
Ο παπα-Χαράλαμπος έβγαζε με ένα καλογέρι του κοκκινόχωμα και πέρασε κάποιος έφιππος. Το ζώο φοβήθηκε και τον έριξε κάτω. Εκείνος άρχισε να βρίζει τον παπα-Χαράλαμπο με τα χειρότερα λόγια. Ο Γέροντας, ενώ άκουγε τις βρισιές, δεν είπε τίποτε και ήταν ήρεμος.
Έλεγε: «Η μικρή αμέλεια φέρνει την μεγάλη και μετά την πτώση. Η μικρή βία, την μεγάλη βία και αυτή ύστερα τον αγιασμό».
«Εμείς οι Πνευματικό, θα πάμε στην κόλαση από τις πολλές οικονομίες που κάνουμε».
Αγαπούσε ιδιαίτερα τους μοναχούς που έκαναν πολλά κομποσχοίνια. Κάποιος έκανε σε έξι ώρες αγρυπνία 120 τριακοσάρια.
Ήταν τόσο καθαρός και ασκανδάλιστος, ώστε έλεγε: «Να με βάλεις να κοιμηθώ σ’ ένα μπουλούκι γυναίκες μέσα, δεν αισθάνομαι τίποτε». Σε όλη του την ζωή μία φορά έπαθε ενυπνιασμό.
Έλεγε ο παπα-Χαράλαμπος ότι τις σαρκικές αμαρτίες τις αγνοούσε παντελώς. Σαν Πνευματικός αργότερα έμαθε ότι γίνονται σαρκικές αμαρτίες. Τόση καθαρότητα είχε.
Άκουγε στην εξομολόγηση βαρείες αμαρτίες και με απλότητα και απορία έλεγε: «Αλήθεια είναι: Κάνουν όλα αυτά;».
Κάποιος μοναχός στο Μοναστήρι συχνά παρεξηγείτο με τον Ηγούμενο. Πήγαινε το πρωί ο πα­πα-Χαράλαμπος, χτυπούσε την πόρτα του και εκείνος δεν απαντούσε από πείσμα. Του έλεγε παρακλητικά και ταπεινά: «Πάτερ… άνοιξε να συγχωρεθούμε, θα λειτουργήσω», και ήθελε να του βάλει μετάνοια.
Έλεγε: «Όποιος θέλει να πάει στην έρημο πρέπει να έχει δάκρυα. Αν δεν έχει να μην πάει μόνος του».
Έλεγε: «Ο νους στην ακολουθία να πηγαίνει στην ευχή όχι στα ακούσματα».
Ο παπα-Χαράλαμπος ήταν πολύ γερός οργανισμός και επί ώρες προσευχόταν όρθιος. Στην θεία Λειτουργία έκλαιγε συνέχεια και το πρόσωπό του αλλοιωνόταν, γινόταν αγγελικό, έτσι που δεν τον γνώριζες. Όταν τελείωνε την Λειτουργία, το πρό­σωπό του ερχόταν στο φυσικό.
(«Από την Ασκητική και Ησυχαστική Αγιορείτικη Παράδοση», Αγ. Όρος 2011, σ. 655-662)

1993 - Αθωνιάδα: Η σχολή των Αγίων



Στο Άγιο Όρος πενήντα εσώκλειστοι μαθητές και δεκατέσσερις καθηγητές συνεχίζουν τη λαμπρή παράδοση της φημισμένης σχολής του Όρους Αθω με ιστορία 260 χρόνων. Πρόκειται για την Αθωνιάδα Ακαδημία, που πριν από λίγες μέρες ξεκίνησε τη λειτουργία της για τη φετινή χρονιά.
Η σχολή (στην οποία φοίτησαν ο Κοσμάς ο Αιτωλός και ο Ρήγας Φεραίος) τα τελευταία χρόνια πέρασε μεγάλες δυσκολίες και κινδύνευσε ακόμα και με λουκέτο. Ωστόσο, φέτος «ξαναζωντάνεψε» με τη στήριξη των Μονών του Αγίου Όρους, που τη συντηρούν οικονομικά, αλλά και την ενίσχυση από το υπουργείο Παιδείας, που έστειλε ικανούς και καταρτισμένους καθηγητές. Ο διευθυντής της σχολής Αλέξιος Παναγόπουλος, μιλώντας στην «κυριακάτικη δημοκρατία», αναφέρει ότι «φέτος έγινε μια καινούργια αρχή και οφείλουμε θερμές ευχαριστίες στον υπουργό Παιδείας, που ικανοποίησε όλες μας τις ανάγκες. Φανταστείτε ότι πέρσι δεν είχαμε καν καθηγητές για να λειτουργήσουμε».
Η Αθωνιάδα Εκκλησιαστική Ακαδημία λειτουργεί στις Καρυές του Αγίου Όρους και περιλαμβάνει Γυμνάσιο και Λύκειο για οικότροφους μαθητές. 
Είναι ίδρυμα που ανήκει και διοικείται από τις Μονές του Αγίου Όρους με την εποπτεία της πολιτείας. Στον χώρο όπου βρίσκεται σήμερα η σχολή, στη σκήτη του Αγίου Ανδρέα, συναντήθηκαν δύο ιεροί άνδρες της Ορθοδοξίας, ο άγιος Μακάριος Νοταράς και ο όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, το 1777, για να συνεννοηθούν για την έκδοση της περίφημης «Φιλοκαλίας». 
Οι μαθητές ζουν με κοινοβιακό τρόπο και μετέχουν σε όλες στις Ιερές Ακολουθίες που τελούνται στο παρεκκλήσι της σχολής. Η μέρα τους ξεκινά με τη σύντομη ακολουθία του Ορθρου (πρωινή προσευχή) μέσα σε κατανυκτική ατμόσφαιρα υπό το φως των κεριών πριν και κατά το χάραμα της ημέρας. 
Μετά πραγματοποιούνται στις σχολικές αίθουσες τα μαθήματα ως το μεσημεριανό γεύμα. Τα απόγευμα όλοι μαζί ψάλλουν στον Εσπερινό και αμέσως μετά έχουν ελεύθερο χρόνο για να ξεκουραστούν ή να διαβάσουν στο Αναγνωστήριο. Όλα τα γεύματα γίνονται με κοινοβιακό τρόπο και με παράλληλη ανάγνωση κειμένων όπως συμβαίνει και στις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους. Η ημέρα τελειώνει με την Ακολουθία του Αποδείπνου και των Χαιρετισμών της Παναγίας. 
Οι μαθητές πραγματοποιούν συχνές επισκέψεις στα Μοναστήρια, στα Κελιά και στις Σκήτες του Αγίου Όρους, ζώντας εκ των έσω την ορθόδοξη παράδοση της αγιορείτικης πολιτείας. 
Οι περισσότεροι (αν όχι όλοι) μαθητές σκοπεύουν να γίνουν ιερείς. Αν και γίνονται δεκτοί χωρίς εξετάσεις, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να προταθούν από τον Μητροπολίτη της περιοχής τους και στη συνέχεια η αίτησή τους να εγκριθεί από την ιερά κοινότητα του Αγίου Όρους. Επίσης οι μαθητές που ενδιαφέρονται να φοιτήσουν στη σχολή πρέπει να έχουν ως «κηδεμόνα» τους μία εκ των Ιερών Μονών του Αγίου Όρους. Στην Αθωνιάδα προσέρχονται για σπουδές όχι μόνο Έλληνες αλλά και αλλοδαποί ορθόδοξοι, που για ένα έτος διδάσκονται τη γλώσσα.
«Το κτίριο της σχολής κατασκευάστηκε το 1904, είναι παλιό και, παρά τις επισκευές που έχουν γίνει, έχει προβλήματα» λέει ο διευθυντής της σχολής, προσθέτοντας: «Ξέρουμε τις δυσκολίες, αλλά βολευόμαστε. Ελπίζουμε ότι στο μέλλον θα υπάρχουν μεγαλύτερες δυνατότητες». Το όραμα των ανθρώπων της σχολής είναι η ανωτατοποίησή της. Για τον σκοπό αυτό οι τελειόφοιτοι μαζί με τη διοίκηση κοινοποίησαν ένα έγγραφο στις Ιερές Μονές ζητώντας την υποστήριξή τους για την αναβάθμιση της Αθωνιάδας. «Υπάρχουν τρεις τρόποι» λέει ο κ. Παναγόπουλος. «Είτε να γίνει ιδιωτικό ΑΕΙ είτε να αποκτήσει συνεργασία με ξένο φορέα ή η ανωτατοποίηση να γίνει από το υπουργείο Παιδείας». Η πρόταση αναφέρει τρεις ειδικότητες πανεπιστημιακού επιπέδου που θα μπορούσαν να δημιουργηθούν: Συντήρησης Έργων Τέχνης, Μουσικολογίας - Χειρογράφων και Θεολογίας. 
Όπως και να 'χει, το αίτημα δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο, αφού πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας μας, με έντονη πνευματική δραστηριότητα και μάλιστα εντός του ιερού χώρου του Αγίου Ορους. Τη σημασία άλλωστε της Αθωνιάδας τη μαρτυρεί η πλούσια ιστορία της.
......Στο Άγιο Όρος με την επωνυμία «Αθωνιάς Σχολή» λειτούργησαν κατά περιόδους διάφορες σχολές.
Στη Μονή Μεγίστης Λαύρας πρώτος ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης δημιούργησε σχολείο. Μέχρι και σήμερα οι μοναχοί ονομάζουν τον χώρο όπου γίνονταν τότε τα μαθήματα «σχολείο». 
Οργανωμένη σχολή, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ιδρύεται κατά την εποχή της φιλολογικής και καλλιτεχνικής ανθήσεως επί της δυναστείας των Παλαιολόγων, τον 13ο αιώνα, στο ιδρυτικό κελί Αγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, με την επωνυμία «Ιβηριτική Θεολογική Σχολή». 
Το 1749 Αγιορείτες Πατέρες πρωτοστατούν στην ίδρυση σχολείου κοντά στη Μονή Βατοπαιδίου, το οποίο ονομάζεται αργότερα «Αθωνιάς Εκκλησιαστική Ακαδημία». 
Πρώτος σχολάρχης διορίζεται ο ιεροδιάκονος Νέοφυτος Καυσοκαλυβίτης, ο οποίος παραμένει για τρία χρόνια. Στη συνέχεια το Οικουμενικό Πατριαρχείο διορίζει τον Αρχιμανδρίτη Αγάπιο, ο οποίος ερχόμενος να αναλάβει τα καθήκοντα σφαγιάστηκε από τους Τούρκους στις 18 Αυγούστου 1752 στη Θέρμη της Θεσσαλονίκης. Η χορεία των Αγίων Μαρτύρων της σχολής μόλις είχε ανοίξει.
Την άνοιξη του 1753 αναλαμβάνει ο Ευγένιος Βούλγαρης και επί των ημερών του η Αθωνιάδα ονομάζεται «Αθωνιάς Ακαδημία», τίτλο που φέρει ως σήμερα. Βλέπει μέρες ακμής, προσελκύει πλήθος μαθητών και καθίσταται περίφημη όχι μόνο στον ορθόδοξο κόσμο αλλά και εκτός αυτού.
 Πολλοί μαθητές προσέρχονται για να μαθητεύσουν και να ακούσουν τον μεγάλο δάσκαλο Ευγένιο Βούλγαρη. Μεταξύ αυτών ο Αγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο Ανθιμος ο Ολυμπιώτης, ο Ιώσηπος Μοισιόδακας, ο Σέργιος Μακραίος, ο Χριστόφορος Προδρομίτης, ο Οσιος Αθανάσιος Πάριος, ο Δαμασκηνός Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ο Παΐσιος Καυσοκαλυβίτης κ.ά. 

Δημήτρης Ριζούλης


1992 - Στη Νέα Υόρκη θα μιλήσει ο Γέροντας Μωυσής Αγιορείτης



Στη σημερινή (χθεσινή) Θεία Λειτουργία, ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Οσίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου Αρχιμανδρίτης Ιερόθεος Ζαχαρής, μας ανήγγειλε ότι την προσεχή Τετάρτη, στις 7.00 η ώρα, κατά την Παράκληση, που γίνεται κάθε Τετάρτη προς τιμή της Οσίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου (Αστορίας), θα μιλήσει ο παρεπιδημών Οσιολογιότατος Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης, πολυγραφότατος συγγραφέας περισπούδαστων βιβλίων.
Παρέχεται μια μοναδική ευκαιρία στους ομογενείς να ακούσουν τον π. Μωυσή που ασκείται για πολλές δεκαετίες στο Άγιον Ορος και προσφέρει απλόχερα με το ακάματο ερευνητικό και συγγραφικό του τάλαντο, τους χυμούς της κατά Θεόν σοφίας του.
Ο π. Μωυσής είναι σήμερα μια από τις πιο αντιπροσωπευτικές μορφές του Αθωνικού μοναχισμού. 
Εχει εκφωνήσει εκατοντάδες ομιλίες σε όλη την Ελληνική επικράτεια και επέκεινα προσκεκλημένος Μητροπόλεων και συλλόγων όπου και καταθέτει παντού κατά Χριστόν ορθόδοξη μαρτυρία.