Τρίτη, 21 Αυγούστου 2012

1760 - Τα Καμένα Σπίτια


Ταξιδεύοντας με το φεριμπότ από την Ουρανούπολη για τη Δάφνη, δέκα λεπτά αφού περάσουμε τα σύνορα του Αγίου Όρους (αρσανάς Χρωμίτσας), αντικρίζουμε δύο ερειπωμένα σπίτια.

Η τοποθεσία ονομάζεται «Καμένα Σπίτια». Κατά τον Γεράσιμο Σμυρνάκη η ονομασία οφείλεται σε πυρκαγιά που συνέβη γύρω στο 1860.

Ο ίδιος αναφέρει, στο βιβλίο του ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ (1902), πως στα τέλη του 19ου αιώνα εδώ κατοικούσαν περίπου 10 μοναχοί για την καλλιέργεια του ελαιώνα.

φωτογραφίες keliotis, Ιούλιος 2012

1759 - Κοσμάς ο Αιτωλός, Αγιορείτης Άγιος - Ένας αλλιώτικος «υπουργός» παιδείας!



Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας παρατηρείται μια γενικευμένη προσπάθεια διάλυσης της παιδείας! Ο εκάστοτε υπουργός δίνει όσες «κλωτσιές» προλάβει στο ήδη αρρωστημένο σώμα της ελληνικής παιδείας. Άλλος καταργεί το πολυτονικό σύστημα γραφής, άλλος αλλοιώνει την ιστορία μέσω νέων ύποπτων βιβλίων, άλλος πολεμά το μάθημα των Θρησκευτικών, άλλος το εθνόσημο με τον σταυρό, άλλος δεν επιθυμεί την έπαρση της σημαίας, την πρωϊνή προσευχή, τις εικόνες στις τάξεις κ.ο.κ...

Γυρνώντας αρκετά χρόνια πίσω, στα δύσκολα χρόνια της τουρκοκρατίας, όπου (ευτυχώς) δεν υπήρχε ελληνικό υπουργείο παιδείας, συναντάμε τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, ο οποίος περιερχόμενος την ύπαιθρο χώρα (Ήπειρο, Αλβανία, Μακεδονία) για να σταματήσει τους υπόδουλους Έλληνες να τουρκεύουν, με βαθυτάτη λύπη διαπίστωνε ότι Ελληνικά σχολεία δεν υπήρχαν. Όλοι σχεδόν οι Χριστιανοί, άνδρες και γυναίκες, ήσαν αγράμματοι και στα δάκτυλα της μιας χειρός σε κάθε χωριό μετριόταν οι γνωρίζοντες ανάγνωση και γραφή. Με θερμότητα μιλούσε στον λαό περί της αξίας των γραμμάτων, της αναγκαιότητας της χριστιανικής παιδείας και ανατροφής της νέας γενιάς, η οποία αργότερα δημιούργησε το θαύμα της επαναστάσεως του 1821. Κηρύττοντας έλεγε: «Ανοίξατε σχολεία. Να σπουδάζετε και σεις, αδελφοί μου, να μανθάνετε γράμματα, όσον ημπορείτε. Και αν δεν εμάθατε οι πατέρες, να σπουδάζετε τα παιδιά σας να μανθάνουν τα Ελληνικά, διότι και η Εκκλησία μας είναι εις την Ελληνικήν. Και αν δεν σπουδάσεις τα Ελληνικά αδελφέ μου, δεν ημπορείς να καταλάβεις εκείνα όπου ομολογεί η Εκκλησία μας. Καλύτερον, να έχεις Ελληνικόν σχολείον εις την χώραν σου, παρά να έχεις βρύσες και ποτάμια, και ωσάν μάθει το παιδί σου γράμματα, τότε λέγεται άνθρωπος ...».
         
Χάρη των ενεργειών του Αγίου Κοσμά κτίσθηκαν 210 Ελληνικά σκολεία, και λειτουργούσαν άλλα 1.100 κατώτερα σχολεία, στα οποία διδασκόντουσαν οι ελληνόπαιδες ανάγνωση και γραφή. Μόνος του ο Άγιος αναπλήρωσε την έλλειψη -σωστού- υπουργείου παιδείας επί τουρκοκρατίας. Χωρίς να έχει χρήματα αφού δεν είχε «μήτε σακούλα, μήτε σπίτι, μήτε κασέλα, μήτε άλλο ράσο από αυτό που φορώ ...», έβλεπε ότι οι γυναίκες των ευπόρων αγαπούσαν την πολυτέλεια, ντυνόντουσαν με μεταξωτά ενδύματα και στολίζονταν με δαχτυλίδια, βραχιόλια, σκουλαρίκια, καδένες, ταινίες από χρυσά φλουριά. Τον άχρηστο αυτό πλούτο της ματαιότητας, ο Άγιος, έπεισε τις χριστιανές γυναίκες και τον παρέδωσαν υπέρ του Γένους και της ιδρύσεως και λειτουργίας Ελληνικών σχολείων.
Να ποιο είναι το έργο των υπουργών και όχι η νεογενιτσαρίστικη πολιτική.

1758 - Το Χιλιανδάρι στην Ιερά Μονή Τοπλού Σητείας


Κάδρο με φωτογραφία που απεικονίζει την Ιερά Μονή Χιλιανδαρίου εντόπισε ο φιλαγιορείτης φίλος Θανάσης Αθ. στην αίθουσα κειμηλίων της Ιεράς Μονής Τοπλού στη Σητεία της Κρήτης.

Η χαλκογραφία της φωτογραφίας χαράχθηκε το 1779 στη Βιέννη και σήμερα βρίσκεται στο Βελίκο Τύρνοβο της Βουλγαρίας, όπου τη φωτογράφισε ο Γιώργος Γκολομπίας το 1998.

Λεπτομέρεια

1757 - Ένας γάιδαρος σοφός, αγιονορείτης!



Από πάνω ο γερο-Άθωνας απόψε ντύθηκε αρχιμανδρίτης.
Φόρεσε ούλα τα νέφια του, κατάμαυρα επανωκαλύμαυχα...
Οι ανατολές των φεγγαριών, κόκκινες Σαλώμες...
Σηκώνεται άνεμος νυχτερινός, μαίνονται τα στοιχειά.
Κρίμα ... κι ήταν τόσο γλυκά το δειλινό!
Τέτοιες ώρες βουίζει η μόνωση των Αιώνων...
Τι βαράθρωση της λεπτής σκέψης!
Στα πόδια μας σπάζουν τ' άγρια κύματα.
Ζωντανεύουν οι πειρατές οι ποντογύριστοι, οι θαλασσοπνιγμένοι...
Στα νερά τούτα δεν "πιάνει" άγκυρα. Ίλιγγος! Τι σκοτεινή και τι βαθιά...
Εδώ, στα υψώματα της ερημιάς, είδα ψες όνειρο να φιλάω στο στόμα την παιδική μου φίλη!
Τότες δεν φιληθήκαμε.
Και την εφίλησα εδώ, μ' όλη την έννοια την υγρή του ερωτικού φιλιού, μια νύχτα τ' Άγιου Όρους!
Το γιόμα, ο αρχοντάρης βάλθηκε να τον κεράσει κανάτες το κρασί με τη μυριστική τη δάφνη ευωδιασμένο.
"Ευλογημένο να 'ναι!". Και πίνει τη μια κανάτα.
"Και δεν πίνεις αδελφέ μου και τη δεύτερη, κρασί είναι, θα σε στηρίξει! Πώς να μην πιεις στην υγειά και μένανε;". Την πίνει κι αυτή...
Κι ακλούθησαν κι άλλες κανάτες, πολλές, στην υγειά του ηγουμένου, του αρχοντάρη, του βηματάρη, του καμπανάρη, του κονακτζή, του προσμονάρη...
Κι ήρθε και στρουβουλίστηκε η κεφαλή του!
Ξυπνάει την αυγή πεισματωμένος με την ακράτεια του εαυτού του!
Συναντάει στο λιβαδάκι ένα γαϊδούρι.
Του δίνει έναν κουβά νερό!
"Πιες τον γάιδαρέ μου, αδελφέ μου, στην υγειά του πορτάρη!". Πίνει ο γάιδαρος τον κουβά.
Τότες του δίνει και δεύτερο, στην υγειά του σερδάρη.
Και δεν τον πίνει ο γάιδαρος τον δεύτερο κουβά, μήτε που γύρισε να τον κοιτάξει!
Κι έτσι εφάνη ο γάιδαρος σοφότερος εκείνου που παινευόταν για τις θεολογικές του γνώσεις...

1756 - Ανάβαση στα Κατουνάκια - Καρούλια (video)