Σάββατο, 18 Αυγούστου 2012

1744 - Όταν ο παπα Φώτης ο Λαυριώτης (†2010) συνάντησε τον Άγιο Σιλουανό (†1938) στο Ρωσικό μοναστήρι



Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Άγιο Όρος (ο παπα Φώτης) είχε την ευλογία να συναντήσει και να γνωρίσει πολλούς πνευματικούς πατέρες από διάφορες Μονές, όπως στη Ρωσική Μονή του Αγίου Παντελεήμονος τον πατέρα Σιλουανό ο οποίος έχει σήμερα ανακυρηχθεί άγιος της Εκκλησίας μας. Ο γέρων Σιλουανός που μόναζε στη Μονή αυτή είχε το διακόνημα τότε του οικονόμου. Τον συνάντησε τυχαία σε μια επίσκεψή του και αμέσως τον τράβηξε η αγιότητά του. 
Μου έλεγε ο παπα Φώτης στην αυλή του αγίου Συμεών: «Πήγα στη Μονή του αγίου Παντελεήμονος να προσκυνήσω. Αφού προσκύνησα κατευθύνθηκα στην Τραπεζαρία της Μονής. Η τραπεζαρία πριν λίγη ώρα είχε κλείσει για τους επισκέπτες και οι Μοναχοί οικονόμοι είχαν πάει στο Οικονομικό (ξεχωριστή τραπεζαρία γι' αυτούς) για να φάνε μετά από την εξυπηρέτηση των επισκεπτών. Πήρε είδηση την παρουσία μου ένας Μοναχός και ήλθε σ'εμένα και με πολλή αγάπη με ρώτησε αν έφαγα. Του είπα ότι δεν πρόλαβα την Τραπεζαρία ανοιχτή. Ο Μοναχός αυτός ήταν ο Σιλουανός και με πήρε με το ζόρι σχεδόν στο Οικονομικό και με περιποιήθηκε ο ίδιος. 
Μας δόθηκε ευκαιρία να συζητήσουμε πολλά πνευματικά θέματα και από την πρώτη στιγμή που μου μίλησε κατάλαβα ότι πρόκειται για πνευματικό άνθρωπο και η μορφή του έλαμπε από αγιότητα. Μου εξήγησε ότι πήρε το διακόνημα του Οικονόμου χάριν της υπακοής και ευχαριστούσε το Θεό για το διακόνημα αυτό». 
Θυμάμαι ακόμη μεταξύ των συμβουλών που μου έδωσε και την παρακάτω. Ότι «πρέπει να αγαπάς τους συνανθρώπους σου, να συμπάσχης με αυτούς, και να προσεύχεσαι γι' αυτούς, όχι έτσι απλά, αλλά να κάνεις προσευχή και να χύνεις αίμα».

Αυτή ήταν η ανάμνηση του παπα Φώτη για τον σημερινό Άγιο Σιλουανό. 


πηγή: Στρατής Γρ. Δουμούζης, 
Παπα-Φώτης ο μονοχίτων, ο μονοσάνδαλος, 
Μυτιλήνη 2010


Σχετικό:


1743 - Γέροντας Παΐσιος: «Ο δάσκαλος επιτελεί έργο ιερό»


Στη δύσκολη εποχή μας οι άνθρωποι εργάζονται με μια επαγγελματική αναισθησία. Δεν υπάρχουν οι ευαίσθητοι, οι ανήσυχοι, οι λειτουργοί. Το ίδιο συμβαίνει και στους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι έχουν ξεχάσει ότι το έργο τους είναι μέγιστο και κανείς άλλος δεν μπορεί να το αναπληρώσει. Βέβαια, πάντα υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, αλλ’ αλίμονο, είναι ελάχιστες, γι’ αυτό η αγωνία των χριστιανών γονέων κορυφώνεται. Για το έργο των δασκάλων ο Γέροντας Παΐσιος λέει: «Είναι μεγάλη υπόθεση ο σωστός δάσκαλος, ιδίως στις μέρες μας! Τα παιδιά είναι άγραφες κασέτες. Ή θα γεμίσουν βρώμικα τραγούδια ή βυζαντινή μουσική. Ο δάσκαλος επιτελεί ιερό έργο. Έχει μεγάλη ευθύνη και, αν προσέξει, μπορεί να πάρει μεγάλο μισθό από τον Θεό. Να φροντίζει να διδάσκει στα παιδιά τον φόβο του Θεού. Πρέπει να βρουν τρόπο οι εκπαιδευτικοί να περνάνε κάποια μηνύματα στα παιδιά για τον Θεό και για την πατρίδα.
Ας σπείρουν αυτοί τον σπόρο, και ας μην τον δουν να βλαστάνει. Τίποτε δεν πάει χαμένο. Κάποια στιγμή θα πιάσει τόπο».

Πρεσβ. Διονυσίου Τάτση, Πνευματικός Κώδικας Γέροντος Παϊσίου, σελ. 250-251

1742 - Τα «πυροσβεστικά» της Παναγίας μας!


Μηνύματα με πολλούς αποδέκτες
με αλλεπάλληλα πρόσφατα θαύματα
απέστειλε από το αγιώνυμο όρος
η Υπεραγία Θεοτόκος...
 

Ποιός άραγε άνθρωπος δεν αναπολεί στο διάβα της ζωής του το μητρικό εκείνο χάδι που του παρείχε πέραν της μοναδικής αγάπης και την απαραίτητη ασφάλεια; Αυτό ακριβώς το μητρικό χάδι στην πιο τέλεια μορφή, το χάδι που συνιστά αληθινό μεγαλείο βίωσαν για άλλη μια φορά οι μοναχοί, δηλαδή τα παιδιά της Υπεραγίας Θεοτόκου που ζουν στο Αγιώνυμο Όρος, οι περιβολάρηδες του εξαίσιου επίγειου Περιβολιού Της! Αυτοί που αντιλαμβάνονται την Παναγία μας ως τείχο προστασίας και πύργο ασφαλείας. Βέβαια το μεγαλείο αυτό που για τα γατζωμένα πάνω Της παιδιά της Παναγίας μας ανέκαθεν αποτελούσε μία φυσική απλή κατάσταση για εμάς τους υπολοίπους και κλυδωνιζόμενους σε μια ανούσια λογικοκρατούμενη καθημερινότητα εκλαμβάνεται ως ένα ανεξήγητο πραγματικά γεγονός που απλά είθισται να αποκαλούμε ως θαύμα.
Κοινωνούς λοιπόν καλοί μου Χριστιανοί των τελευταίων αξιοθαύμαστων γεγονότων που έλαβαν χώρα στο Περιβόλι της Παναγίας εξ αφορμής και της μεγάλης εορτής του Δεκαπενταυγούστου θα ήθελα να σας κάνω σε μια προσπάθεια να μοιραστώ μαζί σας την χαρά που ένιωσα. Κι αυτό γιατί στην λογικοκρατία της σύγχρονης εποχής που διαβαίνουμε εν μέσω παντός φύσεως κρίσεων που καθιστούν μόνιμο συνοδό της καθημερινότητάς μας τη θλίψη και την απελπισία, τέτοια μητρικά χάδια της γλυκυτάτης Παναγίας, της πύλης της σωτηρίας όχι μόνο αποτελούν παρηγοριά αλλά κυρίως προσδίδουν την απαραίτητη εκείνη πνευματική δύναμη που μας οπλίζει με το εφόδιο της υπομονής. Δεν θέλω όμως να γίνω περισσότερο κουραστικός και γι αυτό θα εισέλθω αμέσως στην καταγραφή των αξιοθαύμαστων συγκλονιστικών γεγονότων που βίωσα ως απλός προσκυνητής με την χάρη της Υπεραγίας Θεοτόκου!

........Βιβλική καταστροφή!
Το προσκύνημα τούτο συνέπεσε με την μεγάλη πυρκαγιά, η οποία σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών κατέστρεψε 13.000 σχεδόν στρέμματα δασικής κυρίως εκτάσεως. Από την πύρινη λαίλαπα κινδύνεψε και η Ουρανούπολη την 9η Αυγούστου, γεγονός που προκάλεσε την άμεση εκκένωσή της. Ωστόσο, το βράδυ της ίδιας ημέρας οι πυροσβεστικές δυνάμεις είχαν καταφέρει να ελέγξουν ένα σημαντικό μέρος του μετώπου, γεγονός που επέτρεψε στους κατοίκους της να επιστρέψουν στις οικίες τους.
Ανεξέλεγκτη πάντως ήταν η φωτιά σύμφωνα με τα λεγόμενα των πυροσβεστών που συνάντησα στο πλοίο της γραμμής που με μετέφερε από την πληγωμένη από τις φλόγες Ουρανούπολη προς το λιμάνι της Αγιώνυμης Πολιτείας του Άθω, την Δάφνη, την επομένη ημέρα, Παρασκευή 10 Αυγούστου. Από το κατάστρωμα του πλοίου μπορούσες να διακρίνεις τις τεράστιες φλόγες που κατέκαιαν τα λιγοστά δέντρα που είχαν απομείνει στο βόρειο -ανατολικό μέρος της πύλης του αγίου Όρους, της Ουρανούπολης. Επίγειες δυνάμεις επιχειρούσαν εκείνη την ώρα ενώ όπως μου είπαν οι κατάκοποι στην κυριολεξία πυροσβέστες που επέβαιναν στο πλοίο για να μεταφερθούν στο μέτωπο της φωτιάς που κατέκαιε δασικές εκτάσεις μέσα στο Άγιο Όρος μοναδική ελπίδα για σημαντική συνεισφορά στο έργο της κατάσβεσης αποτελούσαν τα πυροσβεστικά αεροπλάνα και τα ελικόπτερα. Στα ταλαιπωρημένα από το ξενύχτι και τις μάχες με τις φλόγες πρόσωπά τους εύκολα διέκρινες την απογοήτευση, τη θλίψη και την απελπισία.
“Εάν συνεχιστεί ο αέρας αδελφέ μου με την ένταση αυτή η φωτιά θα σβήσει μετά ένα μήνα” είπε κάποιος εξ αυτών με τα διακριτικά της ομάδας ΕΜΑΚ. Η Αγία Άννα έτσι έλεγαν το πλοίο της γραμμής ήδη είχε αφήσει πίσω την Ουρανούπολη και πλησίαζε προς τον Αρσανά (λιμανάκι) της Ιεράς Μονής Ζωγράφου. Σε όλη τη διαδρομή τούτη ο ολοένα αυξανόμενος καπνός σε βοηθούσε να κατανοήσεις την έκταση της μεγάλης καταστροφής που μέχρι τότε είχε προξενήσει η πυρκαγιά. Δεν πέρασαν παρά μόνο πέντε λεπτά όταν άρχισαν να διακρίνονται οι φλόγες που έκαιγαν ένα υπέροχο πευκοδάσος λίγο πριν τον Αρσανά της Ι. Μονής Ζωγράφου. Ένα ελικόπτερο και δύο πυροσβεστικά αεροπλάνα είχαν ήδη ριχθεί στη μάχη με τις φλόγες. Στην κυριολεξία εξαφανίζονταν μέσα στον αφόρητο ακόμη και για εμάς που βρισκόμαστε σε κάποια απόσταση από τις εστίες της φωτιάς καπνό, για να εμφανιστούν και πάλι στη θάλασσα να πάρουν νερό. Πόσο δύσκολο είναι το έργο αυτών των παιδιών, των πιλότων μας, σκεφτόμουν. Οι λιγοστοί επιβάτες του πλοίου, στην πλειονότητά τους πυροσβέστες, εισήλθαν στην αίθουσα του πλοίου έτσι ώστε να αποφύγουν τον καπνό, ο οποίος είχε πλέον γίνει ιδιαίτερα πυκνός, εμποδίζοντας ακόμη και να αναπνεύσεις. Έπιασα μια γωνιά και βυθίστηκα στις σκέψεις. Δεκάδες ερωτηματικά του τύπου πως και γιατί επέτρεψε η Παναγία να γίνει αυτό; Τι άραγε να έφταιξε και ο καλός Θεός επέτρεψε τέτοια δοκιμασία; Τέτοιες σκέψεις άρχισαν να με βασανίζουν. Μάταια προσπαθούσα να βρω απαντήσεις. Καθώς έφθασα μετά από δύο σχεδόν ώρες στις Καρυές έτρεξα να συναντήσω τον γέροντα Γαβριήλ, τον γέροντα εκείνο ασκητή με το αφοπλιστικό χαμόγελο, την πηγαία καλοσύνη του και προπαντός την σοφία του, που έλαβε ως δώρο από την γλυκειά μας Παναγία για τον επίπονο αγώνα του στη νηστεία και την προσευχή.
Με υποδέχθηκε με ένα πλατύ χαμόγελο! Τον συνάντησα μόνο να καθαρίζει με ένα φτυάρι κάποια χώματα, αγνοώντας για άλλη μια φορά το γεγονός πως υποφέρει από κοίλη... Ήταν ήσυχος παρά το γεγονός που γνώριζε το καταστροφικό έργο της φωτιάς. Κατάλαβε ως άριστος καρδιογνώστης την ανησυχία μου και τα ερωματικά που με απασχολούσαν.   Άρχισε αμέσως με τον μοναδικό τρόπο της σοφίας που διακρίνει τους χαριτωμένους αυτούς γέροντες, που αντιτάσσονται σθεναρά στην δαιμονική λογικοκρατία της εποχής και με το παράδειγμά τους διδάσκουν τον ιδανικό εκείνο τρόπο που σε καθιστούν κοινωνό της κατ’ εξοχήν ζωής, να μου διηγείται ένα περιστατικό από τη ζωή του γέροντα Παϊσίου.
“Κάποιοι πατέρες στην μεγάλη πυρκαγιά του 1990 έτρεξαν στο γέροντα Παΐσιο παρακαλώντας τον να ικετεύσει την Παναγία να παρέμβει και να σβήσει την φωτιά. Εκείνος ευγενικά αρνήθηκε να ανταποκριθεί λέγοντάς τους πως τέτοια χαστούκια ενίοτε χρειάζονται για να μας επαναφέρουν στην ευεργετική εξαίσια σχέση με την γλυκειά μας Μητέρα, την Υπεραγία Θεοτόκο”, μου είπε χαρακτηριστικά. Έμεινα αρκετή ώρα και μιλήσαμε για πολλά πνευματικά κυρίως ζητήματα. Ωστόσο δεν σας κρύβω πως φεύγοντας από το κελί του γέροντα η σκέψη μου βασανιζόταν με το τι είδους “χαστούκι” είναι αυτό και ποιοί άραγε να είναι οι αποδέκτες του; 
Το μεσημέρι έφθασα στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, τον τόπο που αναπαύεται συνήθως η ψυχή μου, όταν επισκέπτομαι το Περιβόλι της Παναγίας. Η προτίμησή μου αυτή φυσικά έχει κυρίως να κάνει με τους πολύχρονους πνευματικούς δεσμούς που διατηρώ με τον γέροντα Καθηγούμενο αρχιμ. Φιλόθεο και με πολλά μέλη της εκεί αδελφότητας. Μετά την τακτοποίηση από τον Αρχοντάρη της Μονής, τον πάντοτε πρόθυμο π. Νεκτάριο σε δωμάτιο κατέβηκα στο θυρωρείο να δω και να συζητήσω λίγο με τον π. Θεολόγο. Εκείνη ακριβώς την ώρα αναχωρούσαν με τις ευλογίες και τις κατάλληλες νουθεσίες του γέροντα π. Φιλοθέου τρεις μοναχοί, ο π. Αγάθων, ο π. Λεόντιος και ο π. Κοσμάς για την περιοχή της Μονής Χιλανδαρίου, όπου εμαίνετο η πυρκαγιά. Θα αντικαταστούσαν άλλους πατέρες, τον π. Ιωανίκειο, τον π. Λουκά και το νεαρό Αρτεμά που ήδη βρισκόντουσαν στο μέτωπο της φωτιάς. Όπως έμαθα από τον π. Θεολόγο αλλά και σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχα με τον διοικητή του Αγίου Όρους κ. Αρίστο Κασμίρογλου μοναχοί από όλες τις Ιερές Μονές αλλά και από κελιά και σκήτες συνέβαλαν ουσιαστικά στο επίπονο έργο της κατάσβεσης. Ο διοικητής ακόμη μου εκμυστηρεύτηκε πως το έργο της κατάσβεσης είναι πάρα πολύ δύσκολο, επισημαίνοντας ότι το μέτωπο εκτείνεται σε ακτίνα 8- 10 χιλιομέτρων. Με ενημέρωσε για την παρουσία Σέρβων πυροσβεστών αλλά και για την ευρύτατη κινητοποίηση της κυβέρνησης. Η συζήτησή μας ολοκληρώθηκε λέγοντάς μου. “Μόνο με θαύμα της Παναγίας μας θα σβήσει η φωτιά”! Σ’ αυτό συμφώνησα λέγοντας του «Είθε η Βασίλισσά μας να ανταποκριθεί»…

Οι παρακλήσεις, η λιτανεία και η παρέμβαση της Παναγίας
Το πρωΐ της 11ης Αυγούστου, συνάντησα τον ταπεινό γέροντα Φιλόθεο στο Εξομολογητήριο της Μονής. Μεταξύ των άλλων του εξέθεσα και την αγωνία μου για τον κίνδυνο και την απειλή της φωτιάς. “ Ε, αγαπητέ μου, πολλές φορές αυτά τα μικρά χαστουκάκια μας βοηθούν να ξυπνήσουμε από το λήθαργο και μας επαναφέρουν στην απαραίτητη και αναγκαία σύνδεση με την γλυκυτάτη Παναγία μας, που νοιάζεται νυχθημερόν για τη σωτηρία μας. Είναι ευεργετικά αὐτά τά χαστουκάκια της Παναγίας μας γιατί μας υπενθυμίζουν την αποστολή μας. Τι ήρθαμε να κάνουμε δηλαδή στο Περιβόλι Της”! Αν και ήθελα να τον ρωτήσω περισσότερα, το απέφυγα επειδή κατάλαβα πως έπρεπε να επιστρέψει στο Καθολικό μιας και σε λίγο θα άρχιζε η ενάτη ωδή. Το μεσημέρι του Σαββάτου, ο γέροντας Φιλόθεος κάλεσε όλους τους αδελφούς αλλά και τους προσκυνητές στο Καθολικό. Όπως μας ενημέρωσε ο π. Πρόδρομος θα γινόταν παράκληση στην Παναγία να κάνει το θαύμα και να σβήσει την φωτιά. Την ίδια ώρα σε σκήτες και Ιερές Μονές γίνονταν επίσης ανάλογες ικεσίες και δεήσεις ενώ ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου διακρίνοντας πλέον τον άμεσο κίνδυνο που διέτρεχε η Μονή και διαπιστώνοντας την ανθρώπινη αδυναμία έναντι της πύρινης λαίλαπας προέβη σε λιτανεία της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας της Τριχερούσας και του τεμαχίου Τιμίου Ξύλου που φυλάσσεται στην Ιερά Μονή.

Σωτήριο χάδι…
Πολλοί ήταν εκείνοι στην Ιερά Μονή Καρακάλλου που κατά τη διάρκεια της Ιεράς Παράκλησης ένιωσαν το απαλό χάδι της Παναγίας να τους καθησυχάζει και να απομακρύνει κάθε ανησυχία. Η απερίγραπτη αυτή αίσθηση προσέδωσε σ᾽ όλους και κυρίως στον Άγιο Καθηγούμενο μια ηρεμία και μια σιγουριά πλέον πως η παρέμβαση της Υπερμάχου Στρατηγού του Αγίου Όρους και όλης της Ελλάδος δεν θα αργήσει. Οι πατέρες επέστρεψαν στα διακονήματα τους. Τηρώντας την υπόσχεση μου στον μάγειρα της Μονής π. Αρσένιο πήγα και τον βοήθησα στις προετοιμασίες του φαγητού και μετά επέστρεψα στο δωμάτιο να συνεχίσω την ανάγνωση του συγγράμματος του Αγίου Αναστασίου του Γόρδιου... Ασυναίσθητα κοίταξα έξω από το παράθυρο για να δω από που θα έρθουν τα “πυροσβεστικά” της Παναγίας μας. Μία κίνηση που συνήθιζα να κάνω μικρό παιδί όταν ο μακαριστός γέροντας Ιάκωβος Τσαλίκης κατέβαζε την Αγία Κάρα του Οσίου Δαυίδ στο χωριό μου για να σταματήσει η ανομβρία. Τότε σαν πιτσιρικάδες τσακωνόμασταν περί του σημείου που θα εμφανιστούν τα σύννεφα που θα φέρουν την βροχή, που πάντοτε ερχόταν δίνοντας τέλος στο βασανιστήριο της ανομβρίας. Η χαρά μου δεν περιγράφεται όταν είδα από το παράθυρο του δωματίου πως στην πλευρά της Θάσου και της Καβάλας όχι μόνο είχαν αρχίσει να συσσωρεύονται τα πρώτα σύννεφα αλλά φαίνονταν και οι πρώτες αστραπές.
Περιχαρής έτρεξα στον προαύλειο χώρο να αναφέρω πως τα “πυροσβεστικά” της Παναγίας μας φάνηκαν στον ορίζοντα. Στην πύλη συνάντησα τον π. Θεοδόσιο, ο οποίος έδωσε τα κλειδιά του αυτοκινήτου στον π. Παντελεήμονα και τον π. Γεράσιμο που ετοιμάζοντουσαν να μεταβούν στο μέτωπο της φωτιάς για να μοιράσουν με άλλους πατέρες τρόφιμα στους πυροσβέστες και τους στρατιώτες! Τους ξεπροβάδιζε ο πάντοτε χαμογελαστός π. Πρόδρομος. “Ξεχάσατε να πάρετε αδιάβροχα και ομπρέλες” τους είπα με μια παιδική αφέλεια. Χαμογέλασαν και κοίταξαν τον καταγάλανο ουρανό πάνω από τη Μονή Καρακάλλου, νομίζοντας πως αστειεύομαι. Τους διευκρίνησα τότε ότι από το δωμάτιό μου διέκρινα πως έρχεται δυνατό μπουρίνι και πως η Παναγία μας στέλνει τα δικά Της “πυροσβεστικά”... Προσέξτε γιατί θα επιστρέψετε βρεγμένοι, τους είπα καθώς έμπαιναν στον αυτοκίνητο.
Δεν πέρασαν παρά μόνο δύο – τρεις ώρες και επέστρεψαν μαζί με τους υπόλοιπους μοναχούς στην Ιερά Μονή της μετανοίας τους. Τα “πυροσβεστικά” εναέρια μέσα της Παναγίας μας έσβησαν σχεδόν εξ ολοκλήρου την πύρινη λαίλαπα, ανακουφίζοντας τους εκατοντάδες πυροσβέστες, στρατιώτες και εθελοντές από ολη την χώρα που μάχονταν μάταια να την αναχαιτίσουν. Το θαυμαστό είναι ότι η φωτιά δεν πέρασε από τα σημεία που πέρασε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας μας και   ὁ Τίμιος Σταυρός! Ως τείχος απροσμάχητον και πύργος ασφαλείας έστεκε η μορφή της Πλατυτέρας των ουρανών τρέποντας τις δαιμονιώδεις φλόγες προς τα πίσω.Τούτο το θαυμαστό γεγονός τονίζει άλλωστε στην ανακοίνωσή της η έκτακτη Διπλή Σύναξη που έγινε την Δευτέρα 13 Αυγούστου.
“Παρά την τεράστιαν επιχείρησιν των μέσων της πυροσβεστικής υπηρεσίας, του στρατού, των Αγιορειτών πατέρων και πολλών εθελοντών προερχομένων εκ της ημεδαπής και εξ ομοδόξων χωρών, πανθομολογουμένως η δύναμις και η βοήθεια του Τιμίου Σταυρού και της Υπεραγίας Θεοτόκου, της προστάτιδος του Ιερού ημών Τόπου, ήσαν εκείνα που έφεραν αισίαν έκβασιν στον επώδυνον αυτόν πειρασμόν. Η έντονη βροχόπτωσι το βράδυ του Σαββάτου στον τόπον της πυρκαϊάς ήτο απάντησι στις έντονες δεήσεις των Πατέρων του Αγίου Όρους και πολλών πιστών, και μία αμοιβή στον κόπον και τις απέλπιδες προσπάθειες των πυροσβεστικών μέσων”.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της Κυριακής οι Αγιορείτες πατέρες ανέπεμπαν φανερά συγκινημένοι ευχαριστήριες δεήσεις στην Αγία Θεοτόκο, κάτι που έπραξαν και οι συμμετέχοντες πατέρες στη Διπλή Σύναξη τη Δευτέρα.

Διπλό θαύμα!
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τους ωστόσο, υπήρξε λόγω του δυνατού αέρα αναζωπύρωση της φωτιάς, κάτι που έκανε τους εναπομείναντες φύλακες πυροσβέστες να ζητήσουν άμεσα από την Ιερά Κοινότητα να στείλει ξυλοκόπους για να κατασκευάσουν νέα ζώνη πυρασφάλειας! Οι ξυλοκόποι όμως , όπως και οι περισσότερες πυροσβεστικές δυνάμεις είχαν εξέλθει του Αγίου Όρους για να μεταβούν στις οικογένειές τους λόγω του Δεκαπενταύγουστου. Την ώρα εκείνη της αναζωπύρωσης βρισκόμουν για προσκύνημα στην Τιμία Ζώνη της Παναγίας μας στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου. Καθώς έμπαινα στο μοναστήρι είδα κάποιους πατέρες να ετοιμάζονται να μεταβούν στην φωτιά. Από το Βατοπαίδι, όπως αργότερα πληροφορήθηκα είχε πάρει μέρος στην κατάσβεση μεγάλος αριθμός πατέρων. Πίστευα πως μεταβαίνουν απλά για φύλαξη και οχι για κατάσβεση. Μέσα σε λίγα λεπτά και ενώ τίποτε δεν πρόδιδε πως θα βρέξει, τα “πυροσβεστικά” μέσα της Παναγίας μας επανήλθαν. Έπιασε ξαφνικό δυνατό μπουρίνι που έσβησε και την τελευταία εστία φωτιάς δίδοντας τέλος στην αγωνία των αγιορειτών πατέρων που πλέον μιλούσαν για διπλό θαύμα.

Η δοκιμασία και τα ουράνια μηνύματα
Τα ολοφάνερα αυτά θαύματα της Παναγίας μας με τα οποία δόθηκε τέλος στη δοκιμασία συζητούνταν ευρέως… Δεν σας κρύβω πως είχα λησμονήσει πλέον τα ερωτήματα και τις απορίες περί του τι σήμαινε άραγε αυτό το «χαστουκάκι» της Παναγίας και πως ερμηνευόταν η ταχεία ανταπόκρισή Της, στο αίτημα μοναχών και πιστών; Μου αρκούσε το θαύμα Της… Το απόγευμα της Δευτέρας χτύπησε το φορητό τηλέφωνό μου. «Πως πάει το προσκύνημα; Πόνεσες λίγο από το χαστουκάκι της Βασίλισσας;» Στην τηλεφωνική γραμμή ήταν ο γέροντας ασκητής από το Παγγαίο όρος. Με ενθουσιασμό άρχισα τότε να του εξιστορώ το διπλό θαύμα. Εκείνος μ’ άκουγε υπομονετικά χωρίς να μιλά. Όταν ολοκλήρωσα την πολυλογία μου είπε: « Πολλοί είναι οι αποδέκτες του μηνύματος της Αγίας Θεοτόκου. Το χαστουκάκι της, απευθυνόταν πρώτα- πρώτα στους κατοίκους της Ουρανούπολης, οι οποίοι βρέθηκαν στο στόχαστρο του μιαρού Σατάν, που προσπάθησε να τους καταπιεί με τις πύρινες φλόγες, όταν η Παναγία μας τους άφησε λίγο μακράν της προστασίας Της. Είναι πολύ στεναχωρημένη γιατί την πύλη Της προς το Περιβόλι Της, την όμορφη Ουρανούπολη, την μετέτρεψαν σε τουριστικό θέρετρο και κοινό παζάρι. Πρέπει τάχιστα να κατανοήσουν πως η πόλη τους οφείλει να λειτουργεί ως περιγράφεται από το όνομά της και να επιδεικνύει τον δέοντα σεβασμό ως Ουρανούπολη στην Πλατυτέρα των Ουρανών!
Στους αποδέκτες της δοκιμασίας αυτής συγκαταλέγονται και οι πατέρες στο αγιώνυμο Όρος. Αποτελεί κοινή πεποίθηση πως συνεχίζουν να βρίσκονται πολλοί εξ αυτών παγιδευμένοι και εγκλωβισμένοι σε φαρισαϊκά δίκτυα μιας υποκριτικής τυπικότητας αποδεχόμενοι εμμέσως την λογική των πραγμάτων, η οποία όμως είναι παντελώς ξένη στην πορεία προς τον ουρανό. Τώρα λοιπόν που γι’ αυτούς αρχίζει η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου είναι μοναδική ευκαιρία να αναθεωρήσουν πολλά απ’ αυτά που τους εγκλωβίζουν στα γήϊνα και να φροντίσουν να απευθύνονται στην Μητέρα του Φωτός, όπως ακριβώς έκαναν όταν βρέθηκαν απέναντι στον κίνδυνο της φωτιάς. Γνήσια σχέση μάνας και παιδιού θέλει η Παναγία μας, κατάλαβες;»
Ναι γέροντα! απάντησα. «Το χαστουκάκι της Παναγίας μας –συνέχισε-απευθυνόταν και στην ελληνική κυβέρνηση και κυρίως προς τον πρωθυπουργό. Κι αυτό γιατί όταν ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας επικαλέστηκε τη βοήθεια του Θεού. Με προσωπική εντολή του πρωθυπουργού δεν ενισχύθηκαν οι δυνάμεις πυρόσβεσης που αποσκοπούσαν να απομακρύνουν τους φόβους για τις συνέπειες μιας ευρείας επικείμενης καταστροφής; Αποδείχθηκε ωστόσο πως ήταν ανήμπορες να ανταπεξέλθουν στο εγχείρημα της κατάσβεσης, όπως ανήμπορη είναι και η ίδια η ελληνική κυβέρνηση να ανταπεξέλθει στην αντιμετώπιση της κρίσης που μαστίζει την χώρα εάν δεν παρέμβει η φυλάττουσσα το γένος και το Έθνος των Ελλήνων. Ο ουρανός απεχθάνεται την υποκρισία. Η Παναγία μας έδειξε περίτρανα πως η κατάσβεση της μεγάλης κρίσης θα έρθει μόνο εξ ουρανού και όχι από τη Δύση… Δεν μπορεί λοιπόν καλέ μου πρωθυπουργέ από τη μια να επικαλούμαστε το Θεό και από την άλλη να γινόμαστε διώκτες αυτών που Εκείνος ορίζει, επειδή κάποιοι αιμοσταγείς σατανόπληκτοι μυστικών στοών και λεσχών το θέλουν… Μπορεί αυτοί να φαίνονται πως κινούν τα νήματα της εξουσίας αλλά πλανώνται πλάνην οικτράν γιατί η Παναγία μας έδειξε με το διπλό θαύμα, το οποίο καλό είναι να κουβαλάς στις αποσκευές σου πως το χωράφι που λέγεται πλανήτης γη είναι μόνο δικό Του και όχι των κακών γεωργών που το λυμαίνονται… Μείνε πατριώτης και Ορθόδοξος για να καταστείς άξιος σε γη και ουρανό. Η κρίση καλέ μου πρωθυπουργέ είναι πνευματική πρωτίστως και όχι οικονομική».
Καλέ μου γέροντα δεν απευθυνόταν και σε μας το “χαστούκι” της Παναγίας μας; τον ρώτησα αυθόρμητα. Χαμογέλασε παροτρύνοντας μου να ξανασκεφτώ τα όσα είπε γιατί το μήνυμα μπορεί να είχε ειδικούς αποδέκτες εκ πρώτης όψεως αλλά η Παναγιά μας με τον εξαίσιο τρόπο των αξιοθαύμαστων παρεμβάσεων Της απευθύνεται πάντοτε σ’ όλους μας. Είθε η Αγία Θεοτόκος να μας σκέπει και να ανοίγει την οδό της σωτηρίας προς δόξαν του Μονογενούς Υιού Της, Σωτήρος και Θεού ημών Ιησού Χριστού. Αμήν

Ένας δούλος Κυρίου


1741 - Ο αλκοολικός μοναχός


Κάποτε στ γιον ρος ταν νας μοναχς πο διέμενε στς Καρυές. πινε καθημεριν κα μεθοσε κα γινόταν ατία ν σκανδαλίζονται ο προσκυνητές. Κάποια στιγμ πέθανε κα νακουφισμένοι κάποιοι πιστο πγαν στν γέροντα Παΐσιο ν το πον μ διαίτερη χαρ τι πιτέλους λύθηκε ατ τ τεράστιο πρόβλημα.   π. Παΐσιος τος πάντησε τι γνώριζε γι τ θάνατο το μοναχο, φο εδε λόκληρο τάγμα αγγέλων πο ρθαν ν παραλάβουν τν ψυχή του. Ο προσκυνητς πόρησαν κα διαμαρτυρήθηκαν κα κάποιοι προσπαθοσαν ν ξηγήσουν στν γέροντα Παΐσιο γι ποιν κριβς μιλοσαν, νομίζοντας τι δν κατάλαβε γέροντας.
  γέροντας Παΐσιος τος διηγήθηκε: « συγκεκριμένος μοναχς γεννήθηκε στ Μ. σία, λίγο πρν τν καταστροφ ταν ο Τορκοι μάζευαν λα τ γόρια. Γι ν μν τ πάρουν π τος γονες του, ατο τ παιρναν μαζί τους στ θερισμ κα γι ν μν κλαίει, το βαζαν λίγο ρακ στ γάλα γι ν κοιμται. ς κ τούτου μεγαλώνοντας γινε λκοολικός. Κάποια στιγμή και μετά από αποτρεπτικές απαντήσεις από διάφορους γιατρούς να μην κάνει οικογένεια, ανέβηκε στο Όρος και έγινε μοναχός. κε βρκε γέροντα κα το επε τι εναι λκοολικός. Το επε γέροντας ν κάνει μετάνοιες κα προσευχς κάθε βράδυ κα ν παρακαλε τν Παναγία ν τν βοηθήσει ν μειώσει κατ 1, τ ποτήρια πο πινε.
Μετ να χρόνο κατάφερε μ γώνα κα μετάνοια ν κάνει τ 20 ποτήρια πο πινε, 19 ποτήρια. γώνας συνέχισε μ τν πάροδο τν χρόνων κα φτασε τ 2-3 ποτήρια, μ τ ποα μως πάλι μεθοσε.»
  κόσμος βλεπε χρόνια να λκοολικ μοναχ πο σκανδάλιζε τος προσκυνητές, Θες βλεπε να γωνιστ μαχητ πο μ μεγάλο γώνα γωνίστηκε ν μειώσει τ πάθος του.
 Χωρς ν ξέρουμε γιατί κάθε νας προσπαθε ν κάνει ατ πο θέλει ν κάνει, μ ποι δικαίωμα ν κρίνουμε τν προσπάθειά του;

1740 - Ξεκίνησε η ανάβαση των προσκυνητών στην κορυφή του Άθω


Από πολύ νωρίς το πρωί ξεκίνησε η ανάβαση πολυαρίθμων προσκυνητών στην κορυφή του Άθω για την αποψινή Αγρυπνία. Στο Άγιο Όρος αύριο γιορτάζεται η Μεταμόρφωση του Σωτήρος (6/19 Αυγούστου)

Πανηγυρίζουν
η Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου:

η Ιερά Μονή Παντοκράτορος:

και το εκκλησάκι στην κορυφή του Άθω:

1739 - Άγιος ιερομάρτυς Αγάπιος ο εκ Γαλατίστης (1710-1752)


Αγιορείτης Άγιος
Μνήμη 18 Αυγούστου


Γεννήθηκε στην κωμόπολη Γαλάτιστα της Χαλκιδικής περί το 1710. Η Γαλάτιστα την εποχή εκείνη ήταν έδρα επισκοπής. Στην πατρίδα του έλαβε την εγκύκλια μόρφωση. Την περίοδο αυτή στη Γαλάτιστα, όπως και σε άλλα μέρη της Χαλκιδικής, «έχουσι σχολεία αρκετά καλά κατηρτισμένα και προσωπικόν διδασκάλων εις την διδασκαλίαν αυτών». Αξίζει να αναφερθεί πώς άπό την Γαλάτιστα την δια εποχή ήταν οι σπουδαίοι συγγενείς αγιογράφοι λεγόμενοι Γαλατσάνοι, οι οποίοι αγιογράφησαν πολλές εικόνες και τοιχογραφίες στό Άγιον Όρος, και πολλά έργα τους σώζονται στη μονή Βατοπαιδίου.
Νέος μεταβαίνει για προσκύνηση τών Αγίων Τόπων στα Ιεροσόλυμα, όπου παραμένει, κείρεται μοναχός και γίνεται μέλος της Αγιοταφικής Αδελφότητος. Από τον πατριάρχη Ιεροσολύμων Παρθένιο (1737-1766), χειροτονείται ιερεύς του Παναγίου Τάφου.
Κατόπιν αποστέλλεται οικονόμος του μετοχίου του Παναγίου Τάφου στη Θεσσαλονίκη, πού ήταν ο ναός της Νέας Παναγίας κοντά στον Λευκό Πύργο, όπου υπάρχει και σήμερα. Κατά την εκεί παραμονή του δίδασκε στην Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης.
Το 1743 ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Παρθένιος έστειλε τον αρχιμανδρίτη Αγάπιο στη Μόσχα για συλλογή εράνων πρός εξόφληση τού μεγάλου χρέους τού Παναγίου Τάφου πρός τους δανειστές τού Πατριαρχείου. Ο Αγάπιος λόγω πολλών και διαφόρων προβλημάτων παρέμεινε στη Ρωσία ως το 1747 και επέστρεψε με ένα ικανό ποσό πρός εξόφληση τού χρέους.
Όταν επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη συνέχισε το διδακτικό του έργο στην εκεί σχολή. Κατόπιν δίδαξε ως καθηγητής στην Αθωνιάδα Ακαδημία, κοντά στη μονή Βατοπαιδίου. Με υπόδειξη τού σοφού διδασκάλου Ευγένιου Βούλγαρη ο άγιος διορίστηκε άπό το σεπτό Οικουμενικό Πατριαρχείο Σχολάρχης της Αθωνιάδος: Το ενδιαφέρον της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας ηυξήθη έτι περισσότερον εν τοις πρώτοις χρόνοις διά του διορισμού Εφορίας εν Κωνσταντινουπόλει και Άθωνι, επιτρόπων εν τη Ευρώπη και Σχολαρχών, ως τού Νεοφύτου Καυσοκαλυβίτου, τού εναρέτου και σοφού Αρχιμ. Αγαπίου Αγιοταφίτου τού και μαρτυρικώς τελειωθέντος κατά την 18ην Αυγούστου τού 1752 εν τη Θέρμη της Θεσσαλονίκης και εν συνεχεία τού θαυμασίου και σοφωτάτου Ιεροδιακόνου Ευγενίου τού Βουλγάρεως».
Ο πολύς Ευγένιος Βούλγαρης σε επιστολή του της 10 Απριλίου 1752 από τα Ιωάννινα πρός τον Αγάπιο τον συγχαίρει για την ανάληψη των καθηκόντων του στην Αθωνιάδα. Την επιστολή αυτή είχε στό αρχείο του ο λόγιος επίσκοπος Καμπανίας Θεόφιλος (1749-1795), πού υπήρξε μαθητής τού Βούλγαρη στα Ιωάννινα. Από τα Ιωάννινα ήταν ο Θεόφιλος, και έδρα της επισκοπής του ήταν η Κουλακιά Θεσσαλονίκης, όπου σημειώνει ο ίδιος: « Η επιστολή αύτη επέμφθη τω σοφωτάτω αρχιμανδρίτη τού Παναγίου Τάφου Κυρίω Αγαπίω, ον περ απέκτειναν έξω της Θεσσαλονίκης, κακοποιοί φονείς Γενίτζαροι, επανακάμπτοντα από Γαλατίστης της πατρίδος αυτού κατά τδ ,αψνβ΄ Αυγούστου ιη΄! Φεύ τω δυστυχεί γένει ημών διά την στέρησιν τοιούτου σοφωτάτου ανδρός. Όντως τα κρίματα τού Θεού άβυσσος πολλή».
Στις 18 Αυγούστου 1752 ο ενάρετος και σοφός «Αρχιμανδρίτης τού Παναγίου Τάφου, ο Μεγάλος Διδάσκαλος τού Γένους, ο σοφώτατος Σχολάρχης της Αθωνιάδος Αγάπιος ο Αγιοταφίτης φονεύεται μαρτυρικώς έξω από την Θεσσαλονίκη, πλησίον της Θέρμης, από κακοποιούς Γενιτσάρους καθώς ερχόταν από την Γαλάτιστα προς την Θεσσαλονίκην».
Γνωρίζουμε ότι την εποχή αυτή το στράτευμα τών βίαιων Γενιτσάρων στην περιοχή αυτή προέβαινε σε λεηλασίες, αρπαγές και αιματοχυσίες σε βάρος τού Ορθοδόξου λαού. Μας είναι άγνωστο τι συνέβη κατά τή σύλ ληψη και το μαρτύριο τού Αγαπίου. Όπως επίσης δεν γνωρίζουμε πού ενταφιάσθηκε και τι απέγιναν τα τίμια λείψανα του.
Η πρώτη εκδήλωση πρός τιμή τού αγίου Αγαπίου έγινε το1977 στη γενέτειρα του από τον σεβασμιώτατο μητροπολίτη Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου κ.κ. Νικόδημο, με ενέργειες τού πρωτοσυγκέλλου αυτής άρχιμ. Χρυσοστόμου Μαϊδώνη. Η εικόνα τού αγίου αγιογραφήθηκε από τον Αγιορείτη ιερομόναχο Βενέδικτο Νεοσκητιώτη το 1997 και τοποθετήθηκε στον ιερό ναό Παναγίας Γαλάτιστας. Ανεγείρεται ναός πρός τιμή του στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Την ιερά ακολουθία του συνέθεσε ο υμνογράφος Χαραλάμπης Μπούσιας.
Η μνήμη του είναι άγνωστη στους συναξαριστές. Τιμάται στις 18 Αυγούστου.

Πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Βατοπαιδινό Συναξάρι, έκδοσις Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος, 2007.

1738 - Όσιοι Βαρνάβας και Σωφρόνιος, κτίτορες της Μονής Σουμελά (10ος-11ος αι.)


Αγιορείτες Άγιοι
Μνήμη 18 Αυγούστου


Οι κατά κόσμον συγγενείς (θείος και ανηψιός) Βασίλειος και Σωτήριχος γεννήθηκαν στην Αθήνα τον 10ο αιώνα. Όταν εκάρησαν μοναχοί και χειροτονήθηκαν ιερείς, έλαβαν τα ονόματα Βαρνάβας και Σωφρόνιος. Κατόπιν θεοσημίας ξεκίνησαν μεγάλο ταξίδι για τον Πόντο, προς ανεύρεση της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας της λεγομένης Σουμελά και της ανοικοδομήσεως μονής. Κατά την ιεραποδημία τους αναφέρεται ότι προσκύνησαν τα τίμια λείψανα τών αγίων Λουκά εν Στειρίω, Βαρβάρου, Αχιλείου Λαρίσης και Δημητρίου Μυροβλύτου. Συναντήθηκαν με επισκόπους και ασκητές και κατέληξαν στο Άγιον Όρος, όπου προσκύνησαν στη Μεγίστη Λαύρα του οσίου Αθανασίου του Αθωνίτου και επισκέφθηκαν τή μονή Βατοπαιδίου.
Στη μονή Βατοπαιδίου τους υποδέχθηκε ο μοναχός Λάζαρος, ο όποιος είχε πληροφορηθεί από τη Θεοτόκο περί αυτών. Ο ηγούμενος της μονής τους δέχθηκε φιλόφρονα και θέλησε, όταν πληροφορήθηκε την αγιότητά τους, να τους κρατήσει κοντά του προς ωφέλεια της αδελφότητος. Συνέταξε μάλιστα εξ αφορμής της επισκέψεως τών δύο αυτών αγίων ανδρών κατήχηση προς την αδελφότητα του παροτρύνοντας τους· «το φιλόξενους είναι, το ευπροσηγόρους πρός τους ξένους, των μήτινα των ευτελών μοναχών καταφρονείν, αλλά ασπάζεσθαι ευπροσηγόρως και άγιους τούτους νομίζειν, αποδέχεσθαί τε και ευπροθύμως φιλοξενείν, μη επαίρεσθαι δε εν τη κτίσει τών αρετών, αλλ΄ ευτελείς νομίζειν εαυτούς παρά πάσαν ανθρωπίνην φύσιν».
Μετά μία εβδομάδα ο μοναχός Λάζαρος είπε στον ηγούμενο του ότι πρέπει να αφήσει τους οσίους να αναχωρήσουν πρός επίτευξη τού σκοπού τους, εκεί όπου τους προσκαλούσε ή Θεοτόκος στον μακρυνό Πόντο, πού επέλεξε πρός κατοίκηση της. Ο ηγούμενος μέ λύπη κατευόδωσε τους δύο οσίους, υποτασόμενος στό θέλημά της Θεοτόκου και όχι στό δικό του θέλημα. Νέο μάλιστα σημείο επιβεβαίωνε την ιερότητα τού σκοπού τών οσίων Βαρνάβα και Σωφρονίου. Κατερχόμενοι στον αρσανά της μονής πρός αποχαιρετισμό συναντούν ναύτες να αναζητούν τους οσίους ονομαστικά. Πλέοντες στό πέλαγος πρός Κύπρο παρουσιάσθηκε ή Θεοτόκος, στον κυβερνήτη τού πλοίου και τού μήνυσε να πορευθεί εκεί όπου θά παραλάμβανε τους Αθηναίους οσίους, για να τους μεταφέρει στή Μαρώνεια. Δοξάζοντες τον Θεό και την Υπεραγία Θεοτόκο για τα θαυμάσιά της ο ηγούμενος και ή συνοδεία του κατευόδωσαν τους οσίους και τους απέλυσαν εν ειρήνη.
Από τή Μαρώνεια οδηγήθηκαν στό μοναχοστόλιστο Παπίκιο όρος, θαυματουργούντες και μέσω θαυμαστών γεγονότων διερχόμενοι πόλεις και μοναστικά κέντρα κατέληξαν στό σπήλαιο τού όρους Μελά, όπου βρήκαν την εικόνα της Οδηγήτριας Αθηνιώτισσας Θεοτόκου κι άρχισαν την ανοικοδόμηση της μονής, αφού πριν θαυματουργικά και διά προσευχής εξήλθε το απαραίτητο νερό. Με νηστείες, προσευχές, αγρυπνίες και ασκήσεις τελείωσαν τον ένθεο βίο τους οι όσιοι. Αναπαύθηκαν εν Κυρίω και οι δύο την δια ημέρα, στις 18 Αυγούστου, που καθιερώθηκε και ως ημερομηνία της μνήμης τους. Ο όσιος Βαρνάβας προ της μακαρίας τελευτής του άφησε στους συγκεντρωθέντες μοναχούς πνευματική διαθήκη, όπου μεταξύ άλλων θερμά τους παρότρυνε: «Ζηλούντας τα τών μακαρίων πατέρων ημών κατορθώματα, εν η εκλήθημεν ερήμην, εν ταύτη και μένειν εις τέλος, γρηγορούντας και προσευχομένους, ίνα μη εισέλθωμεν εις πειρασμόν. Πλουτείν τον της μακαρίας ταπεινοφροσύνης και απροσπαθούς ακτημοσύνης αναφαίρετον και τιμιώτατον πλούτον, αρκουμένους αίς έχομεν διατροφαίς και σκεπάσμασι, κατά τον Απόστολο. Τον εστάναι δοκούντα, μη υφηλοφρονείν επί πλούτω κατορθωμάτων, ή εαυτώ ταύτα επιγράφοντα, ή τους μη κατορθούντας φαρισαϊκώς κρίνοντα, ίνα μη χαλεπόν υποστάς το ναυάγιον πέση αλλ΄ ει τω φίλον το κρίνειν, εαυτόν μάλλον αδιαλείπτως ανακρίνειν, ει τών μεν όπισθεν επιλανθάνεται, τοις δε έμπροσθεν επεκτείνεται».

Πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Βατοπαιδινό Συναξάρι, έκδοσις Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 2007.