Κυριακή, 22 Απριλίου 2012

1155 - Η σωστή απάντηση είναι...


Η εικόνα του Αρχαγγέλου Γαβριήλ «ταξίδεψε» το 2009 σε ολόκληρο τον κόσμο, αφού αποτέλεσε την κύρια φωτογραφία στην διαφημιστική εκστρατεία για την προβολή της έκθεσης των 181 κειμηλίων του Αγίου Όρους, που έγινε στο Παρίσι, με τίτλο:  «Βυζαντινή Αυτοκρατορία και Άθως, θησαυροί του Αγίου Όρους».

Πρόκειται για φορητή εικόνα, διαστάσεων 139 x 94 εκ., του 14ου αιώνα.


Η ερώτηση είναι που βρίσκεται. Στον Ιερό Ναό του Πρωτάτου ή σε μία από τις Ιερές Μονές Μεγίστης Λαύρας, Βατοπαιδίου, Ιβήρων;

Η εικόνα του Αρχαγγέλου Γαβριήλ βρίσκεται:
Ιερό Ναό Πρωτάτου
Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας
Ιερά Μονή Βατοπαιδίου
Ιερά Μονή Ιβήρων

Poll hosted at tadPoll.ws


(Η σωστή απάντηση την Κυριακή 6/5/2012).


Η εικόνα του αρχαγγέλου Γαβριήλ είναι μία από τις σωζόμενες εικόνες της Μεγάλης Δεήσεως της Μονής Βατοπαιδίου. Η εντυπωσιακή μορφή του αρχαγγέλου διαθέτει αρχοντική κορμοστασιά, σωματικό εύρος και όγκο, σάρκα πλασμένη με αβρότητα, στιβαρό λαιμό, πάνω στον οποίο στηρίζεται το σχετικά μικρό κεφάλι και μακρόστενα δάκτυλα. Κάτω από τα μάτια διαγράφονται ακτινηδόν λευκές γραμμές, που λειτουργούν ως φωτεινές ανταύγειες. Στο βλέμμα της μορφής διακρίνεται κάποια ένταση. Το έργο με βάση την εικονογραφία και την τεχνοτροπία του χρονολογείται στο τρίτο τέταρτο του 14ου αιώνα.


1154 – Το ερειπωμένο Ιερό Χιλιανδαρινό κελλί Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου (φωτογραφίες)


Βόρεια των Καρυών σε απόσταση 35 λεπτών (με τα πόδια), βρίσκεται το ερειπωμένο Ι. Κελλί του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.

Στο κελλί αυτό, που ανήκει στην Ιερά Μονή Χιλιανδαρίου, αρχικά κατοικούσαν Έλληνες μοναχοί. Στη συνέχεια, τέλη του 19ου αιώνα, εγκαταστάθηκαν Ρώσοι.

Κατά την πάγια τακτική των Ρώσων της εποχής εκείνης, αντί να αρκεσθούν σε συνοδία 4-5 μοναχών, όπως όριζαν οι Κανονισμοί για τα κελλιά, αυτοί έφθασαν τους 40. Οι λόγοι ήταν προφανείς. Επεδίωκαν την δημογραφική αλλοίωση του πληθυσμού στον Άθω σύμφωνα με τα κελεύσματα του πανσλαβισμού. Τα σχέδια τους ανατράπηκαν το 1917 με την επανάσταση στη Ρωσία, οπότε έπαψε η τροφοδοσία σε έμψυχο υλικό, με αποτέλεσμα ο αριθμός τους να φθίνει συνεχώς.

Ο τελευταίος γέροντας του Ι. Κελλιού του Θεολόγου κοιμήθηκε το 1963 και από τότε αυτό έχει εγκαταλειφθεί.



Φωτογραφίες keliotis, (Τετάρτη 2 Ιουνίου 2010)
Ακολουθούν φωτογραφίες από το εσωτερικό του κελλιού  (keliotis, Τρίτη 21/9/2010)



1153 - Η καλή απιστία του Θωμά, του μοναχού Μωυσή, Αγιορείτη



Η Εκκλησία μας την απιστία του Θωμά, σ’ ένα τροπάριο της, την ονομάζει καλή. Δικαιολογημένα κάποιος θα διερωτηθεί· υπάρχει άραγε καλή και κακή απιστία; Φαίνεται ότι υπάρχει, αφού ό,τι το ανθρώπινο δεν είναι αμιγώς καλό ή κακό. Σ’ έναν με καθαρή συνείδηση, αγαθή καρδιά και ταπεινό λογισμό, όλα είναι ξεκάθαρα. Σ’ έναν που έχει μολυνθεί από τον ιό της απιστίας, όλα είναι σκοτεινά και ταραγμένα. Μακάρι να είχαμε την καλή απιστία του Απ. Θωμά!
Θα λέγαμε ότι η αμφιβολία, ο δισταγμός και η ολιγοπιστία, είναι φυσιολογικά σ’ έναν άνθρωπο που αναζητά το Θεό με το νου του.
Οι απόστολοι του Χριστού, τον παρακαλούσαν να τους προσθέσει πίστη, στην υπάρχουσα πίστη τους. Η απιστία όμως, είναι πνευματικό νόσημα σοβαρό. Η πίστη είναι υπέρλογη και η απιστία παράλογη. Η απιστία συχνά-πυκνά, προέρχεται από επιπολαιότητα, από ρηχότητα σκέψεως, από άστατο βίο και μπερδεμένη συνείδηση.
Η περίπτωση του Θωμά, που απουσίαζε κατά την εμφάνιση του Αναστημένου Χριστού στους συμμαθητές του, είναι χαρακτηριστική. Είναι γεγονός ότι ο Θωμάς αμφιβάλλει, δεν απιστεί όμως, αλλά ζητά τεκμήρια για τη βεβαίωση της πίστεώς του.
Ο γνωστός για τον ενθουσιασμό του και από άλλες περιπτώσεις Θωμάς δεν είναι ένας σκεπτικιστής απομονωμένος και μειονεκτικός. Τολμά, αναζητά, ανιχνεύει, ψάχνει. Ζητά την αλήθεια, μια άμεση επαφή μαζί της. Ο Χριστός δεν δυσκολεύεται να του την προσφέρει. Ξανάρχεται να τον συναντήσει. Ξανάρχεται και για τον καθένα μας.
Η πίστη αρκετών χριστιανών, μερικές φορές, είναι νερόβραστη, πιο ψυχρή και από την απιστία. Την έχουμε την πίστη ως πανοπλία και καλή αμφίεση για να κτυπάμε, να μη μας κτυπούν, να μας εκτιμούν, θαυμάζουν και προσέχουν. Δεν τολμούμε ποτέ να ψάξουμε βαθύτερα τη νομιζόμενη πίστη μας, δεν θέλουμε επ’ ουδενί να την αμφισβητήσουμε, μη κι εκτεθούμε. Η θερμή πίστη δίνει πνευματική υγεία, ισορροπία, στηριγμό, ενδυνάμωση, ελπίδα κι εμπιστοσύνη στο Θεό. Μερικές φορές, ας μη φοβηθούμε να το ομολογήσουμε, η πίστη μας έχει αρκετά στοιχεία μυστικής εγωπάθειας και νοσηρής συναισθηματικότητας. Φθάνει μάλιστα μια λαθεμένη πίστη σ’ ένα αντικοινωνικό σκεπτικισμό, που προσφέρει ένα αρκετά κακό παράδειγμα στους άλλους. Αναζητώντας το Θεό και βλέποντας εμάς έτσι, κάνουν πίσω.
Ο Θωμάς δεν ήταν σίγουρα κακόπιστος ούτε ευκολόπιστος. Ήταν ειλικρινής, ντόμπρος, γνήσιος, ατόφιος, τίμιος και αληθινός. Ήταν αυτός που ήταν. Η καλή του απιστία έκανε το Χριστό να ξανάλθει γι’ αυτόν. Ο Χριστός του προσφέρθηκε για την ειλικρίνειά του. Δεν τον επετίμησε, που ζήτησε να τον δει, να τον ψηλαφήσει. Όμως τελικά μακάρισε κι ευλόγησε αυτούς που δεν θα δουν και θα πιστέψουν.
Η απιστία φυσικά είναι ελεύθερη επιλογή του καθενός. Η απιστία λέει πως βασίζεται μόνο σε ό,τι βλέπει και πιάνει και κατανοεί η λογική. Αυτό είναι ένας εξαναγκασμός και μια ευκολία κουραστική. Η πίστη θα λέγαμε είναι με δυσκολία, επικινδυνότητα, ρίσκο και τόλμη. Γι’ αυτό μακαρίζει αυτούς που πιστεύουν χωρίς χειροπιαστές αποδείξεις. Η πιο δυνατή απόδειξη είναι η βεβαίωση της καρδιάς μας. Ο δυσκολόπιστος Θωμάς είναι αδελφός μας, είναι αδύναμος, αλλά καλοπροαίρετος σίγουρα.
Στο Άγιον Όρος την ημέρα αυτή έχουμε σε όλες τις μονές αγρυπνία, γιατί τέτοια ημέρα απελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό. Όπως πληροφορούμαστε ο κόσμος κατά τις εορτές του Πάσχα ήταν περισσότερος από άλλοτε στις εκκλησίες. Αυτό σημαίνει ότι η πίστη δεν έσβησε. Μπορεί όμως να γίνει βαθύτερη και θερμότερη. Ο Θωμάς δεν είναι των απίστων. Αλλά των δυσπίστων, των ολιγοπίστων και τελικά των πιστών. Η καλή του απιστία ας μας προβληματίσει γόνιμα.

http://vatopaidi.wordpress.com

1152 - Πίστη και απιστία, του μοναχού Μωυσή, Αγιορείτη


Ο απόστολος Θωμάς δεν ήταν τελικά άπιστος. Ήθελε πειστήρια της πίστεώς του, τα οποία τελικά δεν τα έδωσε ο αναστημένος Χριστός.
Η πίστη κατοικεί στις ωραίες καρδιές των ταπεινών και είναι αδιατάρακτη. Έλαβαν τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Το μεγάλο θαύμα της Ορθοδοξίας είναι ότι, ενώ υπάρχουν νοσηρά στοιχεία στους εκκλησιαστικούς ταγούς, διατηρείται ακμαία και αλώβητη. Δημιουργούν με τη στάση και τον τρόπο τους προβλήματα και προβληματισμούς σοβαρούς, που ενίοτε σκανδαλίζουν τον λαό. Υπάρχουν όμως και οι αγαθοί, που αναθερμαίνουν την πίστη τους μέσα από όλα αυτά, και μέσα από τη φθαρτότητα πηγάζει η αλήθεια και η αγάπη.
Μπορεί να υπάρχουν επαγγελματίες κληρικοί, αλλά σίγουρα υπάρχουν αρκετοί λειτουργοί του Υψίστου που τη ζωή τους χαρακτηρίζουν η καθαρότητα, η σεμνότητα, η ταπεινότητα και η πραότητα. Ο βίος τους συγκινεί και παρακινεί. Μπορεί κάποιοι να μην κατανοούν μέσα στην Εκκλησία αρκετά. Όμως συχνά η συνήθεια κάνει γνωστά αρκετά πράγματα. Δεν είναι σωστό να πετροβολάμε την Εκκλησία δίχως ποτέ να μην έχουμε εισέλθει εντός της. Η συμμετοχή στον εκκλησιασμό ευλογεί τον άνθρωπο. Όταν θελήσει να ενταχθεί βαθύτερα εντός της, θα αισθανθεί κατάνυξη, γλυκύτητα, παραμυθία και ενωμένη με όλους.
Οι άγιοι μας βοηθούν να πάμε στον Χριστό. Με τον λόγο τους, τα κείμενά τους και κυρίως το παράδειγμα της χριστομίμητης ζωής τους μας οδηγούν στη θεία αγκαλιά. Μας λένε πόσο αγαπούν τον Χριστό και με πόση χαρά και φιλότιμο εργάστηκαν τις εντολές του. Υπάρχουν και σήμερα κρυμμένοι άγιοι παντού, μα δεν φανερώνονται στους περίεργους και τους αταπείνωτους. Μερικές φορές ζουν εκεί που δεν το περιμένεις. Άλλοτε είναι πολύ κοντά σου και δεν τους αναγνωρίζεις. Τους θεωρείς μάλιστα ανόητους. Δεν τους ρίχνεις ούτε μια ματιά. Η αγιότητα υπάρχει σήμερα σίγουρα. Δεν θέλει φωνές, φώτα, κρότο και διαφήμιση. Η περιέργεια του Θωμά δεν ήταν κακή. Ο Θωμάς έψαχνε, αναζητούσε, διψούσε για την αλήθεια.
Ο Θωμάς μας οδηγεί να ψηλαφίσουμε κι εμείς στον Χριστό. Μη μείνουμε έξω από τον νυμφώνα του Χριστού. Ο Χριστός αγαπά τους αναζητητές, τους απαιτητικούς ακροατές, τους γνήσιους μαθητές. Μας θέλει ζωντανούς, αληθινούς, φιλότιμους και φιλόπονους. Ανθρώπους που να αγαπούν θερμά τον ίδιο και τον πλησίον. Η Εκκλησία είναι η ευλογημένη μάνδρα του Χριστού. Καλεί όλους να εντρυφήσουν και να αναζωογονηθούν. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι κληρικοί μας.
Μπορούν να επηρεάσουν πολλούς ως λειτουργοί, ιεροκήρυκες και εξομολόγοι. Ιερείς αγνοί και ταπεινοί και θεοχαρίτωτοι μπορούν πολλούς να βοηθήσουν πολύ.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν ξεγελά, δεν ψευτοπαραρηγορεί, δεν κανακεύει. Είναι ζωντανή, ρωμαλέα και δυνατή. Δεν αποδιώχνει τον περίεργο Θωμά που προκαλεί. Τον αφήνει ελεύθερα να ψάξει, να ερευνήσει, να πεισθεί. Η Ορθοδοξία είναι αγιογραφική και παραδοσιακή. Ο πλούτος της είναι η πενία. Δεν τρομοκρατεί και απειλεί τα αγαπητά παιδιά της. Ξέρει τι έχει και τι θέλει. Ποτέ δεν ζητά καρπούς από εκεί που δεν έσπειρε. Έχει κατανόηση, υπομονή, ανοχή και αγάπη. Έλα να δεις.
Μελέτησε και απόρριψε. Ο Θωμάς σε παρακινεί. Η «απιστία» τον έφερε σε μεγάλη πίστη. Τώρα είναι ασφαλής, χαριτωμένος, χαρούμενος και ευχαριστημένος.
Η απιστία είναι νόσημα, τάφος, πόνος και φόβος. Νομίζει κανείς ότι έτσι είναι ελεύθερος, όμως κάτι του λείπει. Έχει ένα διχασμό. Δεν έχει την αληθινή χαρά. Η εκκλησιαστική απλότητα χαρίζει βοήθεια στις ψυχές. Διώχνει τις κακίες και μόνο έτσι χαίρεται ο άνθρωπος πραγματικά. Η πίστη είναι απλή και η απιστία σύνθετη. Η θέρμη της πίστεώς μας θα προβληματίσει τους άπιστους. Μία ακέραια πίστη συγκινεί τους πάντες. Η απλότητά της έλκει. Ο Θωμάς μας πηγαίνει αδελφικά στην πηγή της πίστεως. Τελικά δεν ήταν καθόλου άπιστος, αλλά αρκετά πιστός. Τον ευχαριστούμε που μας προωθεί στην πηγή για να ξεδιψάσουμε. Φίλε άγιε Θωμά έμπνευσε όσους δειλιάζουν, φοβούνται, διχάζονται και δεν τολμούν.

Εφημεριδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, 22 Απριλίου 2012

1151 – Η φιάλη αγιασμού της Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος


Φωτογραφία από Lidov. 2011
Αγιορειτική Φωτοθήκη
Η Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος, μέχρι πέρυσι (2011) ήταν ένα από τα λίγα αγιορειτικά μοναστήρια που δεν διέθεταν φιάλη αγιασμού, σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά δεδομένα του Αγίου Όρους.

Υπήρχε μια ιδιόρρυθμη φιάλη (δώρο της αδελφότητας των Ιωασαφαίων στο τέλος του 19ου αιώνα), μπροστά και αριστερά από την είσοδο της τράπεζας, χωρίς θόλο και κιονίσκους, με το αναβρυτήριό της να φέρει τέσσερις ανάγλυφες μαρμάρινες επάλληλες λεκάνες διαφορετικού μεγέθους.

Πριν ένα χρόνο, δίπλα στην κεντρική πύλη της Μονής κατασκευάσθηκε η νέα φιάλη, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες που ακολουθούν:

φωτ. Oleg Simonov, Μάιος 2011
φωτ. Oleg Simonov, Μάιος 2011

1150 - Όσιος Γρηγόριος ο Γραβανός (+1812)


Αγιορείτης Άγιος
Μνήμη 22 Απριλίου


Ο Γρηγόριος ήταν κι αυτός ένας από τους συνοδοιπόρους των Κολυβάδων, που ακλούθησε το γέροντα του Νήφωνα σε πολλούς σταθμούς, στο Άγιο Όρος, σε διάφορα νησιά του Αιγαίου και κατέληξαν στην Πάτμο.
Καταγόταν από τη Νίσυρο, έρχεται στην Πάτμο και συμπροσεύχεται με τον Άγιο Μακάριο Κορίνθου στο ησυχαστήριο της Κουμάνας, αγναντεύοντας απέναντι την Αποκάλυψη και τη Μονή, τους δύο μεγάλους σταθμούς της ιστορίας της Πάτμου και της Εκκλησίας. Αργότερα πηγαίνει με τον Νήφωνα στους Λειψούς και ιδρύουν ησυχαστήριο στη περιοχή Ρωμάνι προς τιμή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Επιστρέφοντας στην Πάτμο στη θέση Γραβά θα κτίσει το κάθισμα προς τιμή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Εκεί έζησε με τον υποτακτικό του τον Θεόκτιστο από τη Σόφια, έκτισε κελιά και πήρε από δώ το όνομα Γραβανός.
Η αρετή και η άσκηση του ακτινοβολούσαν σ΄ όλο το νησί. Πολλοί πήγαιναν στο ερημικό κάθισμά του για να εξομολογηθούν. Ακόμα και ένας κλέφτης τρέχει στο κελί του μετανιωμένος να παραδώσει τα κλοπιμαία σ' αυτόν. Ακόμα και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Νεόφυτος Ζ΄ όταν εξορίστηκε στην Πάτμο εξομολογείτο στο Γρηγόριο, όταν έμενε φιλοξενούμενος στο Γραβά.
Το 1791 συγκαταλέγεται στην αδελφότητα της Μονής του Θεολόγου. Το 1793 με γράμμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Νεοφύτου τουΖ΄μετέχει με τον Άγιο Μακάριο Κορίνθου και τον δάσκαλο της Πατμιάδας Δανιήλ σε εξαρχική επιτροπή.
Όμως το 1810 ένα λυπηρό περιστατικό αναγκάζει τον Γρηγόριο να φύγει από την Πάτμο και να γυρίσει στη Μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Ικαρία.
Το γεγονός ήταν ότι ο προαναφερθείς κλέφτης νόμιζε ότι ο Γρηγόριος πρόδωσε τ' όνομά του και απειλούσε να τον σκοτώσει. Όμως το όνομα το είχε αποκαλύψει ο αφελής υποτακτικός του Γρηγορίου ο Θεόκτιστος, γι αυτό και ο Γρηγόριος αναγκάστηκε να φύγει για την Ικαρία για να σωθεί.
Ο Γρηγόριος κοιμήθηκε στις 22 Απριλίου του 1812 και τάφηκε στη Μονή Ευαγγελισμού στην Ικαρία. Το «Βραβείον» της Μονής Θεολόγου της Πάτμου αναφέρει σχετικά με τον Γρηγόριο «1812 απριλίου 22 ετελεύτισεν ο συναδελφός ημών εν ιερομονάχοις κύρ γρηγόριος ο και ασκητής, όστις τού γραβά τα κτήρια έκτισεν, ων εκ της νήσου νισύρου, θανάτω φυσικώ εν τη νήσω ικαρία. Εις τους 1815 έγινεν η ανακομιδή του άνωθεν, ος τις ηγίασεν ποιών θαύματα εις πολλούς τα Ιερά αυτού λείψανα»
Σήμερα ο Άγιος Γρηγόριος ο Γραβανός κατατάσσεται στους τοπικούς Αγίους της Δωδεκανήσου και εορτάζει στις 22 Απριλίου ημέρα την κοιμήσεως του.